35204 người online
Trang chủ Chuyên đề Lai châu - Đất và người

Chuyện về người giữ lửa làng nghề
(Ngày đăng :27/11/2015 3:34:47 CH)


Bà Vùi Thị Liếng ép khuôn bánh bỏng.

(laichau.gov.vn) Khi đến với Lai Châu, nhiều du khách sẽ được giới thiệu tới xã San Thàng (thành phố Lai Châu) - nơi của những món bánh lạ miệng, thơm ngon do đồng bào dân tộc Giáy làm ra, được bán ở phiên chợ vào ngày cuối tuần. Đó là những món bánh cổ truyền mà xưa kia người ta chỉ làm vào dịp lễ tết như bánh bỏng, bánh dẻo, bánh cắt, bánh trắng, bánh tẻ, bánh dày, bánh bò… Năm 2013, xã San Thàng đã thành lập Tổ liên kết sản xuất bánh truyền thống dân tộc Giáy, được thành phố công nhận làng nghề truyền thống, việc làm bánh đã trở thành một nghề nuôi sống nhiều gia đình vì bánh ở đây đã được nhiều người biết đến, chọn làm món quà cho người thân, bạn bè nơi xa. 

Gắn bó với nghề làm bánh đã gần 40 năm nhưng bản thân bà Vùi Thị Liếng, dân tộc Giáy ở bản San Thàng 1 cũng không biết nghề làm bánh có từ khi nào. Chỉ biết rằng khi bà biết đi, biết nói thì cũng được mẹ cho ngồi cạnh làm chân sai vặt và bà biết làm bánh lúc nào chẳng biết. 20 tuổi bà lấy chồng, đến năm 22 tuổi, bà Liếng trở thành chủ một gian hàng nhỏ ở chợ San Thàng chuyên bán những món bánh truyền thống của dân tộc mình. Đến nay, đã ở cái tuổi 55, bà vẫn còn khỏe mạnh để đều đặn vào trước phiên chợ lại được làm dăm mẻ bánh các loại. Với bà, làm bánh bán không chỉ để trang trải chi phí sinh hoạt mà đó đã thành thói quen ăn sâu vào nếp nghĩ.

“Tuần nào mưa to, không có nguyên liệu để làm hàng bán là tôi thấy bứt dứt, khó ở” – bà Vùi Thị Liếng vừa nhanh tay đảo mẻ gạo đang rang trong chảo vừa nói. Mỗi tuần, riêng loại bánh bỏng ít nhất bà phải làm một mẻ 6kg gạo nếp; còn lại là bánh trắng, bánh cắt, bánh phở, bánh khảo… Có đến hơn chục loại bánh được chế biến dưới đôi tay khéo léo của bà. Mỗi tuần, bà sử dụng khoảng 20kg gạo để làm bánh bán cho khách.

Để làm được một mẻ bánh bỏng, người thợ lành nghề phải qua nhiều công đoạn. Mỗi công đoạn đòi hỏi một sự khéo léo, sự am hiểu và kinh nghiệm đã được đúc kết qua nhiều năm thực tế. Bà Liếng chia sẻ: Gạo nếp phải là loại ngon, thường là nếp cái hoa vàng hạt tròn to sẽ được ngâm qua đêm cho nở đều. Sau khi ngâm xong, nếp được vớt ra để ráo nước rồi trộn đều với mỡ nước và đưa lên đồ. Khi hạt nếp chín mềm sẽ đem phơi, giã mỏng như cốm rồi tiếp tục phơi cho đến khi khô giòn. Từ gạo đã được phơi đem rang lên cho đến khi hạt nổ phồng, chuyển màu vàng nhạt. Ngoài ra, đường trắng sẽ được đun cho tan chảy, cùng với nước và một chút kẹo kéo tạo kết dính. Khi đun đường đạt độ sánh, dẻo vừa tầm thì đổ gạo đã rang vào trộn đều tay cho hạt bỏng thấm đều đường rồi đưa lên khuôn ép, cắt thành những chiếc bánh bỏng thành phẩm… Với cách làm không kém phần chuyên nghiệp ấy, không ít khách hàng đến mua hàng còn lầm tưởng bà Liếng “cất” bánh từ nơi sản xuất nào đó mang về bán. Nhìn cái cách bà làm bánh, cẩn thận, tỉ mỉ mới hiểu, mỗi phong bánh khi làm ra đều chứa cả cái tâm, cái tình của người làm bánh.

Anh Vương Anh Sơn, phường Quyết Tiến, thành phố Lai Châu cho biết, ở ngoài chợ cũng có bánh bỏng bán nhưng bánh ấy được nổ cả hạt bằng máy rồi ép nên ăn không có vị đậm đà đặc trưng. Tôi thường vào bản San Thàng 1 để mua bánh biếu người thân, bạn bè bởi bánh ở đây rất đặc biệt, có vị ngọt của đường, thơm của nếp, bùi của vừng, lạc, nhất là thái độ vui vẻ, hào sảng của đồng bào dân tộc làm ra nó.

Năm 2013, bà Liếng trở thành tổ trưởng của Tổ liên kết sản xuất bánh truyền thống dân tộc Giáy với 26 chị em của hai bản San Thàng 1 và San Thàng 2 – Đây là một tín hiệu vui để nghề làm bánh truyền thống của đồng bào dân tộc được bảo tồn, phát triển và nhiều người biết đến. Với vai trò là tổ trưởng, bà luôn vận động chị em phụ nữ tham gia học nghề, làm nghề để giữ gìn nét văn hóa truyền thống vốn có. Một điều rất hay đó là hầu hết mỗi gia đình đều có một người biết cách làm bánh, những người già cũng tích cực hướng dẫn, dạy con em mình. Để khuyến khích chị em trong tổ, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã tặng cho mỗi chị một chiếc máy xay bột để làm bánh. “Có chiếc máy, chúng tôi tiếm kiệm được nhiều thời gian so với khi phải sử dụng cối đá để xay bột. Đó không phải chỉ là món quà vật chất mà còn là món quà tinh thần để chúng tôi gìn giữ nghề của dân tộc mình” – bà Liếng vui vẻ nói.

Cùng với rượu ngô truyền thống Sùng Phài của đồng bào Mông; lạp sườn, thịt sấy của đồng bào Thái… thì nghề làm bánh của đồng bào Giáy ở Lai Châu đã và đang mang lại lợi ích vật chất, ý nghĩa tinh thần cho đồng bào vùng cao. Và trong guồng quay của công nghệ hiện đại, những con người tâm huyết như bà Liếng cùng chị em trong Tổ liên kết sản xuất bánh truyền thống dân tộc Giáy vẫn gìn giữ những nét đẹp dân tộc tồn tại qua thời gian, tiếp tục thổi lên ngọn lửa đam mê giữ gìn nghề truyền thống cho lớp trẻ./. 

Tin liên quan

Tục thờ cúng Bàn vương của người Dao (07/05/2017 6:13:56 CH)

Tạo niềm tin và sự gắn kết với người lao động(19/04/2017 8:25:19 CH)

Cúng Then trong Lễ hội Then Kin Pang – Ý nghĩa tâm linh của đồng bào dân tộc Thái Lai Châu(07/04/2017 11:40:21 SA)

Đầu năm đi lễ hội Nịn Xin cầu may(12/02/2017 10:55:11 SA)

Giải pháp cho gieo cấy lúa ở vùng cao(03/02/2017 8:52:35 SA)

Tin mới nhất

Lai Châu tích cực chuẩn bị cho công tác trồng rừng(22/05/2017 9:27:21 CH)

Lỗ hổng Intel AMT cho phép tin tặc tấn công máy tính từ xa(23/05/2017 8:31:42 SA)

LHQ kêu gọi Triều Tiên ngừng thử tên lửa(23/05/2017 7:51:11 SA)

Tổng thống Mỹ Donald Trump và sứ mệnh thúc đẩy hòa bình Trung Đông(23/05/2017 7:14:24 SA)

3.288 ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân cả nước gửi tới Quốc hội(22/05/2017 9:47:21 CH)

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TỈNH LAI CHÂU - Giai đoạn 2
Cơ quan chủ quản:             
Giấy phép số:
Chịu trách nhiệm chính:
Trụ sở:
Điện thoại:
Fax:
Email:
Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu
56/GP - TTĐT, do Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cấp ngày: 02/10/2014
Ông Nguyễn Quốc Luân - Giám đốc Sở Thông tin & Truyền thông tỉnh Lai Châu

Tầng 7 nhà D - khu Hành chính - Chính trị tỉnh

02133.791.558                  
02133.791.559
BANBIENTAP@LAICHAU.GOV.VN

Ghi rõ nguồn www.laichau.gov.vn khi sử dụng thông tin trên website này