Trang chủ Chuyên đề Lai châu - Đất và người

Người đam mê chữ cổ dân tộc Thái
(Ngày đăng :08/09/2014 3:57:14 CH)


(laichau.gov.vn) Nhìn cái cách ông nâng niu, trân trọng từng trang sách chữ Thái cổ được dày công sưu tầm, lưu giữ, cách mở những trang sách giới thiệu với người xem thật nhẹ nhàng như câu chuyện mà ông kể giúp tôi hiểu thêm những đam mê của ông. Với ông, được sống với niềm đam mê đã là một điều hạnh phúc nhưng lưu giữ và bảo tồn nó mới thực sự là điều khó. Dù không phải là người gốc Phong Thổ (Lai Châu) nhưng với bà con ở cái nôi văn hóa Thái trắng này, ông Điêu Văn Thuyển luôn được kính trọng gọi là thầy, không hẳn vì ông từng là thầy giáo mà ông chính là bậc thầy trong lĩnh vực học tập, tìm hiểu, nghiên cứu và sưu tầm chữ Thái cổ xưa.

Đam mê của ông bắt nguồn từ việc mê đọc sách. Có lẽ bây giờ khi giới trẻ đã không còn hứng thú với văn hóa đọc thì với ông Thuyển, việc đọc sách đã trở thành thói quen khó bỏ. Chính vì mê đọc sách nên ông có thói quen sưu tầm sách. Quyển sách chữ Thái cổ đầu tiên mà ông tìm được chính là Gia phả dòng họ Đèo, không mua được ông phải năn nỉ xin mượn sách về phô tô để có được sách. Từ việc tò mò, thích thú tìm hiểu đến say mê học, nghiên cứu chữ cổ, dịch thành sách, ông đâm nghiện rồi giành phần lớn thời gian từ hồi nghỉ hưu (năm 2008) để tìm kiếm các bản sách còn lưu truyền trong dân gian. Kho tư liệu của ông đến nay đã lên đến gần 100 đầu sách, chủ yếu là các bản ghi chép bằng tay. Có những bản chữ đã mờ, rách ông lại phải mày mò nghiên cứu để chép, dịch lại, bổ sung những chỗ khuyết. “Có những quyển sách viết tay, để có được tôi phải đi lại rất nhiều lần, dù chỉ là cuốn sách nhỏ, được làm từ những tờ giấy chắp nối lại nhưng nó là vật gia truyền nên tôi phải dùng tình cảm, phải trò chuyện thân tình thì họ mới cho chứ mua người ta cũng không bán”.
Càng nghiên cứu chữ Thái cổ, học và tập viết ông càng mê, càng muốn tìm hiểu. Ông chia sẻ: “Chữ cổ khác chữ Thái mới ở chỗ là chữ Thái cổ không có dấu, có nhiều từ nếu không tìm hiểu thì dễ nhầm lẫn, kể cả các tên riêng nên phải mất rất nhiều thời gian mới biết được. Tuy nhiên, tôi có một thói quen là đã làm việc là làm một mạch, không ngắt quãng nên khi đã bắt tay vào dịch một quyển sách là tôi làm luôn cả tháng, khi nào xong thì thôi. Làm thì thấy thích thú, càng nghiên cứu, càng dịch thì càng thấy đam mê. Có những quyển sách dịch ra như là trường ca của người Thái vậy. Dịch sách tôi mới thấy người Thái xưa kia rất biết cách chọn lọc các cốt chuyện tiêu biểu của các tộc người khác để biến tấu, lựa chọn nhân vật, thổi hồn vào những nhân vật ấy trở thành những biểu tượng của người Thái, đó là những tinh hoa khiến tôi mê say”.
Thú sưu tầm sách thì đã lâu nhưng học chữ và nghiên cứu dịch sách thì ông mới thực hiện được gần 5 năm. Tuy nhiên, chỉ từng ấy thời gian thôi nhưng “tài sản văn hóa” của ông có được đã khiến nhiều người phải nể phục. Hiện ông có gần 10 đầu sách dịch đã được in, xuất bản rồi tái bản như cuốn: Chuyện thơ Khun lúa nàng Ủa; Lang xon cun (răn dạy người); Lang cun máư (những điều răn dạy người đời mới)... Cùng với đó là nhiều giải thưởng khác của Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam và Hội Văn học nghệ thuật Lai Châu dành cho người có nhiều tâm huyết như ông.
Ở cái tuổi đáng ra phải nghỉ ngơi, vui vầy cùng con cháu nhưng trong ông vẫn đau đáu một nỗi niềm: “Hiện nay, những người biết chữ cổ đã không có nhiều nên tôi muốn truyền dạy cho lớp trẻ. Muốn lưu lại những gì mình đã có, đã nghiên cứu học tập để con cháu sau này biết về nguồn cội”- ông Thuyển nói vậy. Ông cũng cho biết hiện nay trên địa bàn huyện, những người trẻ muốn học chữ cũng rất nhiều nhưng ông không thể mở lớp vì không có giáo án và cũng chưa được phép mở lớp khi bản thân ông chưa được cấp chứng chỉ biết chữ Thái cổ.
Được biết, ông Thuyển đang tiếp tục dịch một quyển sách cổ khác để xuất bản. Cuốn sách này ông đã tâm huyết lâu và đã giành nhiều thời gian đầu tư cho nó. Mong muốn của ông là sẽ sớm dịch xong toàn bộ số sách đã được sưu tầm, được cấp chứng chỉ biết chữ Thái, được sự hỗ trợ của Nhà nước để mở lớp truyền dạy ngôn ngữ dân tộc Thái cho lớp trẻ.


Nhật Hồng

Tin liên quan

Kỷ niệm Ngày Quốc tế Người cao tuổi 1/10: Người cao tuổi tham gia bảo vệ biên giới(01/10/2019 3:27:50 CH)

Đặc sắc văn hóa, con người Lai Châu(23/09/2019 12:25:03 SA)

Giữ chữ tâm của người thầy thuốc(18/09/2019 8:53:12 SA)

Hiệu quả phong trào thi đua "Cựu chiến binh gương mẫu"(07/08/2019 7:44:48 SA)

Tam Đường vào mùa thu hoạch Mắc ca(20/06/2019 8:38:06 CH)

Tin mới nhất

Phiên họp tháng 10 UBND tỉnh: Nhiều nội dung quan trọng được bàn, thảo luận(14/10/2019 4:29:55 CH)

Thành phố Lai Châu xây dựng nông thôn mới(14/10/2019 7:43:15 SA)

Gặp mặt kỷ niệm 15 năm Ngày Doanh nhân Việt Nam: 15 cá nhân tiêu biểu được Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen(14/10/2019 7:59:58 SA)

EU-Anh khó đạt thoả thuận Brexit trong tuần này(14/10/2019 7:50:20 SA)

Giải cầu lông phụ nữ tỉnh Lai Châu lần thứ XI - Năm 2019 tranh cúp Ba Sao(13/10/2019 10:18:27 CH)

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TỈNH LAI CHÂU
Cơ quan chủ quản:             
Giấy phép số:
Chịu trách nhiệm chính:
Trụ sở:
Điện thoại:
Fax:
Email:
Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu
26/GP - TTĐT, do Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày: 08/01/2019
Ông Kiều Hải Nam - Phó Chánh Văn phòng UBND tỉnh Lai Châu

Tầng 1,2,3 nhà B - khu Hành chính - Chính trị tỉnh

02133.876.460                  
02133.876.337
laichau@chinhphu.vn

Ghi rõ nguồn www.laichau.gov.vn khi sử dụng thông tin trên website này
top
down