Chuyển đổi số - cầu nối đưa sản phẩm nông sản Lai Châu vươn xa

Đưa nông sản Lai Châu đến tay người tiêu dùng

Những năm trước đây, nông sản Lai Châu không ít lần rơi vào cảnh “được mùa mất giá”, chịu sự chi phối và ép giá từ thương lái do đầu ra còn phụ thuộc lớn vào thị trường truyền thống tại địa phương. Sản phẩm dù chất lượng nhưng khó tiếp cận thị trường trong nước. Tuy nhiên, sự bùng nổ của các nền tảng số trong một vài năm trở lại đây đã thay đổi hoàn toàn vấn đề này.

Dẫn chứng rõ nét nhất là câu chuyện về khoai sâm Sìn Hồ. Khoai sâm là một trong những nông sản được trồng nhiều ở Sìn Hồ, khi người dân trồng ra với số lượng lớn, thị trường trên địa bàn tỉnh tiêu thụ gặp khó khăn. Trước tình hình đó, các hợp tác xã và người dân trên địa bàn đã livestream bán hàng trên mạng xã hội như TikTok, Facebook… Qua đó, đã tiêu thụ được sản lượng khoai sâm lớn đến người tiêu dùng trong cả nước.

Chị Trần Thị Thanh - thành phố Hà Nội cho biết: Trên mạng tôi thấy bán rất nhiều sản phẩm nông sản đặc sản của Lai Châu, tôi và rất nhiều bạn bè đã mua khoai sâm qua các phiên livestream, do không qua khâu trung gian nên tôi thấy giá cả hợp lý, phù hợp với người tiêu dùng.

Cơ sở sản xuất đông trùng hạ thảo Huy Cương là một trong những cơ sở sản xuất tích cực đưa các sản phẩm nông nghiệp lên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội. Anh Đào Huy Cương cho biết: Để đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng, tôi đa dạng hóa các cách bán hàng bằng nhiều hình thức phong phú. Thay vì bán trực tiếp như trước đây, tôi đã đưa sản phẩm lên Shopee, Facebook, Zalo để tiếp cận với nhiều khách hàng hơn. Do đó, doanh thu của tôi đã tăng hơn nhiều so với phương thức bán hàng trực tiếp truyền thống như trước đây.

Hiện nay, đang là dịp cuối năm, có rất nhiều địa lan của các chủ vườn được bày bán trên địa bàn phường Tân Phong. Để đưa loài hoa này đến tay người tiêu dùng trang trí trong dịp Tết, nhiều TikToker, Facebooker đã livestream và chốt được rất nhiều đơn cho khách. Chị Vũ Thị Bích Hồng có trang Facebook với số lượng người theo dõi lớn đã livestream giới thiệu các loại hoa địa lan trên mạng xã hội, thu hút hàng nghìn người xem và đã chốt được rất nhiều đơn hàng.   

Chia sẻ với chúng tôi, chị Vũ Thị Bích Hồng cho biết: Nhận thấy thị trường tiêu thụ trên nền tảng số nhiều tiềm năng, tôi đã lập ra các kênh bán hàng trên mạng xã hội như Facebook, TikTok… và đã bán được số lượng lớn nông sản cho người tiêu dùng trong khắp cả nước. Hiện tại, tôi đang livestream bán địa lan của các chủ vườn ở xã Khun Há, Sin Suối Hồ… cho khách hàng ở khắp mọi miền Tổ quốc, mặc dù khoảng cách địa lý rất xa nhưng nhiều chậu địa lan đã được chuyển cho khách hàng vào tận thành phố Hồ Chí Minh để trang trí đón Xuân 2026. Tôi cũng đã cùng các bạn trong nhóm bán được hàng trăm tấn khoai sâm Sìn Hồ và hơn 100 tấn miến dong Bình Lư.  

Đa dạng hóa cách tiêu thụ sản phẩm

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Lai Châu có 191 sản phẩm, đạt hạng 3 sao đến 4 sao của 98 chủ thể tại 25 xã, phường. Để đưa các sản phẩm OCOP đến tay người tiêu dùng, các chủ thể đã áp dụng nhiều cách bán hàng phong phú và đa dạng để tăng lượng tiêu thụ sản phẩm. Việc đưa các sản phẩm OCOP lên môi trường số được nhiều chủ thể OCOP lựa chọn, đã tiếp cận được với đông đảo người tiêu dùng và bán được rất nhiều đơn hàng.

Ông Vương Thế Mẫn - Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Chuyển đổi số trong tiêu thụ sản phẩm nông sản là việc áp dụng công nghệ số (sàn giao dịch thương mại điện tử Shopee, lazada, tiki; mạng xã hội Facebook, Zalo…) để kết nối trực tiếp giữa người sản xuất, người kinh doanh và người tiêu dùng là xu thế tất yếu trong thời đại hiện nay. Thời gian qua, Sở Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số hỗ trợ, hướng dẫn quảng bá, giới thiệu các sản phẩm OCOP, sản phẩm nông sản lên môi trường số như chè, gạo, dược liệu, mật ong, cá, đông trùng hạ thảo trên các sàn thương mại điện tử như nongsan.buudien.vn, Shopee, tiki… để giới thiệu, kết nối tiêu thụ và xuất khẩu sản phẩm.

Năm 2025, Sở Công Thương đã tham mưu cho UBND tỉnh phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức sự kiện “Thúc đẩy liên kết vùng trong phát triển thương mại điện tử - Nâng tầm sản phẩm vùng Trung du miền núi phía Bắc” năm 2025 tại Lai Châu. Tại sự kiện đã có 50 gian hàng của các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh tỉnh Lai Châu và các tỉnh trong vùng tham gia trưng bày, quảng bá, giới thiệu sản phẩm hàng hóa; 2 gian hàng Mega livestream và 1 gian hàng kết nối đã thu hút gần 1.000 lượt khách thăm quan và mua sản phẩm với tổng doanh thu khoảng 1,5 tỷ đồng.

Sở Công Thương phối hợp với UBND các xã Sìn Hồ, Bình Lư, Than Uyên, TikTok Việt Nam, Viettel post Lai Châu, người nổi tiếng, người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội tổ chức các phiên livestream giới thiệu, kết nối tiêu thụ nhiều sản phẩm gạo, thịt sấy, miến dong, mật ong, khoai sâm, miến khoai sâm trên nền tảng Facebook, TikTok... Qua đó đã chốt được 4.000 đơn hàng với doanh thu bán hàng 6 tỷ đồng, đã tiêu thụ được 700 tấn khoai sâm của nông dân xã Sìn Hồ; phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các lớp tập huấn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, người dân về thương mại điện tử, kỹ năng bán hàng, xây kênh... Qua đó giúp người học nâng cao năng lực cạnh tranh, ứng dụng công nghệ trong bán hàng, nhiều học viên đã bán được hàng và nâng cao doanh số bán hàng.

Công tác phối hợp với các đơn vị liên quan trong việc đưa các mặt hàng nông sản lên môi trường số được Sở Công Thương đẩy mạnh thực hiện. Sở đã phối hợp với Sở Tài chính thực hiện duy trì sàn thương mại điện tử tỉnh Lai Châu tại địa chỉ https://laichau.biz. Đến nay, có 397 sản phẩm được đưa lên sàn (trong đó có rất nhiều sản phẩm OCOP); có 455 tài khoản đăng ký trên sàn (trong đó có 220 tài khoản của người bán hàng, 235 tài khoản của người mua hàng).

Cùng với đó, Sở Công Thương đã tiếp tục duy trì, vận hành và đưa 79 sản phẩm OCOP, sản phẩm nông sản lên hệ thống quản lý truy xuất nguồn gốc xuất xứ sản phẩm hàng hóa của tỉnh tại địa chỉ http://truyxuatnguongoclaichau.vn. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đã có 203 cơ sở hoàn thiện hồ sơ đăng ký sử dụng mã số, mã vạch, QR code để truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Toàn tỉnh có 20 mã số vùng trồng với tổng diện tích gần 2.200 ha, có 8 mã số cơ sở đóng gói chuối xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Qua đó, đáp ứng việc phục vụ xuất khẩu, yêu cầu ngày càng cao của thị trường, tạo niềm tin cho người tiêu dùng đối với sản phẩm nông sản Lai Châu.

Để nâng cao kiến thức và năng lực ứng dụng thương mại điện tử vào sản xuất, kinh doanh, Sở Công Thương đã xây dựng và phát hành 610 cuốn sổ tay thương mại điện tử nhằm cung cấp thông tin các quy định, chính sách, pháp luật, ứng dụng về thương mại điện tử đến cán bộ quản lý Nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh Lai Châu. 

Việc chuyển đổi số trong tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP đã và đang tạo ra những chuyển biến tích cực cho người sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh Lai Châu. Qua đó, góp phần đưa sản phẩm trực tiếp từ người sản xuất đến người tiêu dùng, giảm giá thành sản phẩm, mở ra thị trường kinh doanh hàng hóa rộng lớn và tăng thu nhập cho người dân trên địa bàn tỉnh.