Triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035
Sáng nay (15/10), Chính phủ tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035. Hội nghị được kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới điểm cầu UBND các tỉnh, thành phố. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng - Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (Ban Chỉ đạo Trung ương) chủ trì Hội nghị; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng - Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương; Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng - Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương cùng điều hành Hội nghị.

Dự Hội nghị tại điểm cầu tỉnh Lai Châu có đồng chí Hà Quang Trung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 tỉnh Lai Châu; các đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 tỉnh Lai Châu; lãnh đạo, chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh...
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 được định hướng triển khai theo mô hình quản lý, chỉ đạo và điều phối thống nhất từ Trung ương đến địa phương, bảo đảm phân định rõ trách nhiệm quản lý ngành, quản lý nguồn lực và tổ chức thực hiện. Nguyên tắc xuyên suốt là mỗi mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ có một cơ quan chủ trì; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tinh gọn bộ máy, không phát sinh đầu mối quản lý Nhà nước và không làm tăng biên chế.
Ở Trung ương, Ban Chỉ đạo Trung ương được tổ chức nhằm giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, điều phối và xử lý các vấn đề chung, quan trọng, liên ngành. Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm tổng hợp kết quả thực hiện chung và quản lý các mục tiêu, nhiệm vụ thuộc lĩnh vực được phân công. Bộ Tài chính chủ trì cân đối, tham mưu phân bổ ngân sách Trung ương, hướng dẫn quản lý, sử dụng và tổng hợp tình hình giải ngân. Các bộ quản lý ngành, lĩnh vực chịu trách nhiệm cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu, ban hành hoặc trình ban hành tiêu chuẩn, định mức, hướng dẫn chuyên môn và đánh giá kết quả thực hiện.

Tại địa phương, Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định thành lập hoặc kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh; Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện nhiệm vụ thường trực, Văn phòng điều phối giúp việc được bố trí theo hướng chuyên trách, tinh gọn, hiệu quả. UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch, phân bổ nguồn lực, phân cấp và tổ chức thực hiện Chương trình trên địa bàn. UBND cấp xã trực tiếp triển khai các nhiệm vụ theo phân cấp, phân quyền, chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện, không thành lập tổ chức phối hợp liên ngành riêng.
Cơ chế phân công trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương được xác định rõ theo hướng Trung ương tập trung xây dựng cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, định mức, hướng dẫn chuyên môn và quản lý các hệ thống dùng chung; địa phương trực tiếp tổ chức thực hiện nhiệm vụ đối với địa bàn và đối tượng thụ hưởng. Mỗi nhiệm vụ được giao cơ quan chủ trì và bố trí nguồn lực tương ứng, hạn chế trùng lặp giữa các cấp ngân sách.
Trong tổ chức triển khai, các nhiệm vụ trọng tâm được xác định cụ thể, gắn với tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan. Các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện hướng dẫn chuyên môn, cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 2026 - 2030 và hàng năm; tham mưu phân bổ, giao kế hoạch vốn, dự toán ngân sách năm 2026 và chuẩn bị nguồn lực cho năm 2027. Các địa phương tập trung kiện toàn bộ máy chỉ đạo, xây dựng kế hoạch thực hiện, đẩy nhanh giải ngân vốn, xử lý các nhiệm vụ chuyển tiếp, đồng thời bảo đảm chính sách hỗ trợ và quyền lợi hợp pháp của người dân được thực hiện liên tục, hiệu quả.
Thảo luận tại Hội nghị, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương tập trung vào các giải pháp phân cấp, phân quyền, chuyển tiếp các điều kiện triển khai thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035…

Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Lê Minh Hưng - Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương nhấn mạnh: Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 là chương trình có khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi phải xác định rõ các giải pháp, biện pháp tổ chức thực hiện. Với phương châm đồng bộ chính sách, thống nhất hành động, lấy người dân làm trung tâm và là chủ thể trong quá trình thực hiện, Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương và Ban Chỉ đạo các tỉnh, thành phố tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm: Quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc Nghị quyết số 46/2026/QH16 của Quốc hội cùng các quy định, hướng dẫn của Chính phủ về triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia. Xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối, quản lý và tổ chức thực hiện. Tập trung nguồn lực Nhà nước đầu tư các công trình thiết yếu, ưu tiên những nhiệm vụ trực tiếp cải thiện đời sống Nhân dân, nhất là bảo đảm nước sinh hoạt, đất ở, đất sản xuất và các điều kiện sinh kế cơ bản cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và vùng đặc biệt khó khăn.
Các bộ, ngành liên quan cần tăng cường phối hợp, thường xuyên trao đổi thông tin, chủ động xử lý những vấn đề thuộc lĩnh vực quản lý và thẩm quyền được giao; bảo đảm tiến độ hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để các địa phương tổ chức triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả.
Các địa phương cần khẩn trương xây dựng, ban hành kế hoạch thực hiện chương trình theo giai đoạn 5 năm và hàng năm ; cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu được giao, xác định rõ nhiệm vụ, dự án ưu tiên và bố trí vốn phù hợp với khả năng thực hiện. Đồng thời, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để triển khai đầu tư, thực hiện phân bổ vốn theo đúng quy định, xây dựng kịch bản giải ngân cụ thể cho từng sở, ngành, địa phương và từng dự án; tăng cường phối hợp, kiểm tra, giám sát để kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân. Đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, lâu dài, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, quyết tâm chính trị, tăng cường phối hợp và tổ chức thực hiện quyết liệt hơn nữa, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển, không để ai bị bỏ lại phía sau...


