Thảo quả Dào San được mùa

            Người dân Lai Châu hẳn không quên được cái lạnh “thấu da, cắt thịt” và những trận mưa tuyết trên các địa bàn tỉnh dịp đầu năm. Nhiều nông dân điêu đứng vì hoa màu, gia súc, gia cầm chết rét làm thiệt hại kinh tế lớn. Ở xã Dào San, cây làm nên sự “giàu sang” cho bà con là thảo quả. Có thời điểm giá thu mua thảo quả khô lên đến hơn 200 nghìn đồng/kg giúp nhiều hộ “đổi đời”. Nhận thấy giá trị kinh tế cao của loại cây này, bà con tích cực trồng, chăm sóc. Nhưng sự khắc nghiệt của thời tiết đã khiến cho hàng chục hộ dân lao đao vì mất trắng thảo quả.

            “Nhìn hàng nghìn gốc cây thảo quả chết thối vì tuyết lạnh, tôi xót xa quá. Bao nhiêu công sức đầu tư vào thảo quả, vậy mà mất trắng hết…” – ông Dì A De - Trưởng bản Hợp 2 buồn rầu cho biết. So với nhiều vùng cao trên khu vực Bắc Dào San, diện tích cây thảo quả của xã Dào San cũng đứng nhất, nhì trong vùng với xấp xỉ gần 300ha. Chỉ vì sự biến đổi khó lường của thời tiết khiến hơn nửa diện tích cây thảo quả “tan theo băng tuyết”. Nhà ít cũng đến gần 1ha cây thảo quả chết rét. Đắng lòng hơn là ít nhất 3 năm sau, thảo quả chết mới có thể khôi phục hoặc được tái tạo mới.

            Câu chuyện về cây thảo quả của người dân Dào San những tưởng chấm hết, nhưng gần 150ha cây thảo quả sống sót sau trận tuyết kéo dài lại đang mang đến một mùa vụ khá bội thu. Chia sẻ thêm với chúng tôi, ông Ma Seo San – Chủ tịch UBND xã Dào San không giấu được niềm vui hiển hiện trên khuôn mặt, cho biết: “Cây nào cũng hoa, quả kết đầy gốc, mỗi chùm phải đến 20 – 30 quả, sai lắm!”.

            Như để chứng minh lời nói của mình, ông giới thiệu chúng tôi đến thăm một số hộ gia đình trồng thảo quả trong bản. Thật may mắn khi đến nhà anh Mà A Già (bản Hợp 2) cũng là lúc anh chuẩn bị đi lên rừng kiểm tra sự phát triển của diện tích thảo quả. Chúng tôi theo chân anh qua con suối nhỏ và leo dốc men theo con đường mòn dẫn đến diện tích thảo quả của đại gia đình anh. Dừng chân tại cánh rừng thảo quả rộng chừng 1ha, anh Già cất tiếng: “Đây là khu rừng thảo quả già cỗi của nhà anh rể, sang năm tới phải trồng bồi thêm gốc mới rồi”. Những gốc cây thảo quả ước chừng cũng được gần chục năm tuổi, “già nua, còm cõi” chống chịu trong đợt rét vẫn cố vươn mình chống chọi và cho những chùm quả đỏ mọng. Nhưng đó chưa phải là những gốc cây sai quả nhất, phải khi len sâu vào trong khu rừng rậm phía trước, chúng tôi mới hoàn toàn bất ngờ trước hàng trăm gốc thảo quả chi chít quả. Những chùm thảo quả chín đỏ san sát nhau chờ ngày thu hoạch.

            Với người dân Dào San, nỗi xót xa khi nhìn hàng trăm hecta thảo quả chết giờ được an ủi phần nào, hy vọng về một mùa vụ bội thu đang đau đáu trong suy nghĩ của mỗi người. Không chỉ riêng đại gia đình anh Già với hàng nghìn gốc thảo quả sai, mà rất nhiều hộ trong bản, trong xã cũng đang khấp khởi chờ ngày thu hoạch với giá bán cao. 

            Được biết, để có mùa vụ bội thu, một nguyên tắc không thể bỏ qua là trước khi thảo quả chín chừng 1 tháng, bà con phải tỉa bỏ những thân, lá thảo quả héo, phát quang khóm để tránh sự phá hoại của chuột và thuận lợi cho việc thu hoạch. Đồng thời, khi hoai mục, chúng sẽ cùng với lá cây rừng trở thành nguồn dinh dưỡng chăm sóc những khóm thảo quả mùa sau. “Việc thu hái thảo quả cũng phải chọn đúng thời điểm quả vừa chín tới để đạt giá trị thương phẩm cao. Nếu để thảo quả chín quá, quả sẽ rụng khó cho việc thu lượm, sấy khô” - anh Già nhấn mạnh.

            Trong gần 150ha cây thảo quả còn sống sót, ước tính năng suất đạt 2 – 3 tạ quả khô/ha. Nếu giá cả thuận lợi, chúng tôi vẫn tin vào một mùa thảo quả thắng lợi đang đến rất gần với người dân vùng cao này. Con đường làm kinh tế dù có nhọc nhằn, vất vả đến đâu nhưng sự lạc quan về tương lai, giá trị của cây thảo quả đem lại đã và đang tạo động lực để Dào San ấm no, sung túc mỗi ngày.