Cắt giảm điều kiện kinh doanh nhưng không giảm yêu cầu an toàn lao động

Khẳng định sự cần thiết xây dựng và ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết dự án Luật nhằm kịp thời xử lý những vấn đề cần thiết, cấp bách phát sinh từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; thực hiện phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; đồng thời xử lý các nội dung liên quan trực tiếp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Dự án Luật được xây dựng trên cơ sở bám sát chủ trương của Đảng, Nhà nước, yêu cầu của Quốc hội, Chính phủ; kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật hiện hành, chỉ sửa đổi, bổ sung những nội dung thực sự cần thiết, cấp bách thuộc phạm vi dự án, không mở rộng sang những vấn đề cần được nghiên cứu, đánh giá toàn diện.

Việc sửa đổi nhằm phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, phù hợp với tổ chức bộ máy nhà nước và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, không chồng chéo, không bỏ sót nhiệm vụ, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước liên tục, thông suốt. Các quy định về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh được sửa đổi theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Dự án Luật không thay đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của Luật An toàn, vệ sinh lao động hiện hành.

Phạm vi sửa đổi, bổ sung tập trung vào 3 nhóm nội dung cấp bách: các quy định chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp theo Nghị quyết số 190/2025/QH15; các quy định về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP; các quy định liên quan trực tiếp nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Các vấn đề khác tiếp tục được nghiên cứu trong quá trình sửa đổi toàn diện Luật.

Dự án sửa đổi, bổ sung 35/93 điều của Luật hiện hành, trong đó 18 điều chỉ thay đổi tên Bộ.

Cơ bản phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật với các lý do nêu tại Tờ trình của Chính phủ. Dự án Luật cơ bản phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp, bảo đảm tính tương thích với điều ước quốc tế và thống nhất với pháp luật có liên quan.

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát các chủ trương mới tại Nghị quyết số 18-NQ/TW, Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, các quy định đang được đề xuất sửa đổi tại Luật Bảo hiểm xã hội và pháp luật có liên quan.

Về quyền, trách nhiệm của công đoàn cơ sở trong công tác an toàn, vệ sinh lao động, Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ phạm vi áp dụng quy định "ở những nơi chưa có tổ chức công đoàn", nhất là đối với cơ quan, đơn vị ngoài cơ sở sản xuất, kinh doanh và cơ quan nhà nước. Trường hợp áp dụng đối với cơ quan nhà nước, cần quy định rõ cơ chế đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Đồng thời, đề nghị làm rõ cấp Công đoàn tham gia Đoàn điều tra tai nạn lao động và thỏa thuận mức phụ cấp trách nhiệm của an toàn, vệ sinh viên; bổ sung thành phần thanh tra vào Đoàn điều tra tai nạn lao động cấp tỉnh.

Về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, Thường trực Ủy ban đề nghị làm rõ nguyên tắc huấn luyện theo kết quả đánh giá rủi ro, phù hợp với vị trí việc làm, bảo đảm người lao động có đủ kiến thức, kỹ năng trước khi làm việc, nhất là người học nghề, tập nghề và thử việc. Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động trong tổ chức và bảo đảm chất lượng huấn luyện.

Đối với công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, đề nghị đánh giá tác động của việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý; bổ sung nguyên tắc huấn luyện đối với các công việc này và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Về khai báo, điều tra tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động, đề nghị rà soát cơ chế khai báo, tiếp nhận, xử lý thông tin phù hợp với chức năng của Công an cấp xã, phát huy vai trò tiếp nhận, xử lý trực tiếp các vụ tai nạn chết người, bị thương nặng; đồng thời xem xét quy định thời hạn khai báo.

Thường trực Ủy ban đề nghị rà soát các quy định về khai báo, điều tra theo hướng Luật quy định nguyên tắc, yêu cầu, thẩm quyền, trách nhiệm; giao Chính phủ quy định chi tiết trình tự, phương thức khai báo và tổ chức điều tra, bảo đảm linh hoạt, kịp thời, khả thi.

Về Hội đồng quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động và Hội đồng an toàn, vệ sinh lao động cấp tỉnh, đề nghị quy định rõ thành viên đại diện tổ chức người lao động ở cấp quốc gia là Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, ở cấp tỉnh là Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố, bảo đảm phù hợp với Luật Công đoàn.

Ngoài ra, Thường trực Ủy ban đề nghị rà soát nghĩa vụ của người sử dụng lao động và trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn, vệ sinh lao động; việc bãi bỏ Điều 89 để bảo đảm thống nhất, không chồng chéo, không bỏ trống thẩm quyền thanh tra, kiểm tra; đánh giá quy định về khám sức khỏe; bổ sung quy định chuyển tiếp, bảo đảm không gián đoạn hoạt động quản lý và giải quyết quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.

Thường trực Ủy ban cho rằng hồ sơ dự án Luật đủ điều kiện trình Quốc hội sau khi nghiên cứu, tiếp thu và giải trình đầy đủ các nội dung theo ý kiến thẩm tra, ý kiến tham gia của các cơ quan của Quốc hội và ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Cơ bản thống nhất về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh ghi nhận sự nỗ lực của Chính phủ và Bộ Nội vụ trong việc khẩn trương xây dựng hồ sơ dự án Luật; đồng thời đánh giá Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã chủ động nghiên cứu, phối hợp với Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội để chuẩn bị Báo cáo thẩm tra sơ bộ toàn diện, cụ thể.

Qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; lưu ý việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải bảo đảm không làm giảm yêu cầu an toàn, nhất là đối với công việc có yêu cầu nghiêm ngặt. Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động trong tổ chức và bảo đảm chất lượng huấn luyện.

Đối với việc phân cấp, phân quyền và cơ chế khai báo, điều tra tai nạn lao động, cần xác định rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa UBND cấp xã, Công an xã, cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và các cơ quan liên quan. Việc giao nhiệm vụ cho cấp xã phải gắn với điều kiện về nhân lực, chuyên môn, kinh phí và hạ tầng, nhất là đối với các vấn đề chuyển tiếp có tính đặc thù.

Về tổ chức thi hành, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát quy định về hiệu lực thi hành, quy định chuyển tiếp và các nội dung giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và cơ quan có thẩm quyền quy định chi tiết, bảo đảm thống nhất với các luật có liên quan, không để phát sinh khoảng trống pháp lý.

Đồng thời, khẩn trương chuẩn bị các nghị định, thông tư và văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm rõ trách nhiệm, rõ đầu mối, được ban hành kịp thời và có hiệu lực đồng bộ với Luật.

Trên cơ sở ý kiến tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Nội vụ phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra của Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội và các cơ quan của Quốc hội; tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, thể hiện rõ việc tiếp thu, giải trình các vấn đề còn có ý kiến khác nhau và những nội dung được yêu cầu rà soát, hoàn thiện.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội được giao tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan trong quá trình hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Cập nhật 23/9/2026