Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật

Nghị quyết nhằm xây dựng hệ thống chỉ tiêu, nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu của Đảng; vừa là mục tiêu để các cơ quan tư pháp phấn đấu, vừa là công cụ, tiêu chí để Quốc hội đánh giá kết quả hoạt động của các cơ quan. Đồng thời, đây là cơ sở tăng cường trách nhiệm giải trình, giám sát, kiểm soát quyền lực trong hoạt động phòng ngừa, phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

Tạo môi trường ổn định để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

Nhiều đại biểu nhấn mạnh, việc xây dựng và ban hành Nghị quyết phải góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án; kéo giảm bền vững các loại tội phạm; giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, tạo môi trường ổn định để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Đồng thời, Nghị quyết phải tạo cơ sở để Quốc hội đánh giá chính xác, khách quan kết quả công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

Đề cập chỉ tiêu số vụ án tạm đình chỉ tại điểm i, khoản 1, Điều 2, đại biểu Đặng Bích Ngọc (Phú Thọ) cho biết, một số vụ án, vụ việc có thể phải tạm đình chỉ do chưa xác định được người thực hiện hành vi, chưa xác định được bị can, chờ kết quả giám định, định giá tài sản, tương trợ tư pháp hoặc do các căn cứ khách quan khác. Vì vậy, số lượng vụ án, vụ việc tạm đình chỉ không đồng nghĩa với hạn chế hoặc vi phạm trong hoạt động điều tra.

Đại biểu đề nghị điều chỉnh điểm i, khoản 1, Điều 2 theo hướng: "Phấn đấu giảm tới 5% số vụ việc, vụ án tạm đình chỉ so với năm trước, không để xảy ra tạm đình chỉ, đình chỉ trái pháp luật", nhằm phản ánh đúng mục tiêu giảm số vụ án tạm đình chỉ, đồng thời không tạo áp lực phải phục hồi điều tra khi căn cứ tạm đình chỉ vẫn còn.

Về chỉ tiêu thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế tại điểm k, khoản 1, Điều 2, đại biểu Đặng Bích Ngọc cho rằng, trong giai đoạn điều tra, kết quả cần được đánh giá trên cơ sở tiền, tài sản đã được phát hiện, xác minh, truy tìm, tạm giữ, phong tỏa, kê biên. Việc tịch thu, trả lại, xử lý tài sản còn phụ thuộc vào kết quả truy tố, xét xử và thi hành án.

Do đó, đại biểu đề nghị quy định theo hướng cơ quan điều tra, cơ quan thanh tra, Kiểm toán Nhà nước, Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và cơ quan thi hành án phối hợp chặt chẽ trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý; áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật để bảo đảm thu hồi tiền, tài sản trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế.

Khẳng định sự cần thiết xây dựng và ban hành Nghị quyết nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, phù hợp với những thay đổi của pháp luật về tổ chức bộ máy và thực tiễn công tác tư pháp, đại biểu Nguyễn Xuân Kỳ (Hà Nội) cho biết, qua thực tiễn thi hành, yêu cầu công việc ngày càng tăng, tính chất các vụ án, vụ việc ngày càng phức tạp. Vì vậy, những quy định mới trong dự thảo Nghị quyết không chỉ là chỉ tiêu nghiệp vụ mà còn là căn cứ đánh giá kết quả, trách nhiệm của từng cơ quan.

Về tỷ lệ giải quyết, xét xử các vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 4, đại biểu Nguyễn Xuân Kỳ đề nghị cân nhắc việc quy định chỉ tiêu mang tính định lượng. Theo đại biểu, cần đánh giá hoạt động của tòa án trên cơ sở chất lượng xét xử và việc tuân thủ thời hạn giải quyết theo quy định của pháp luật.

Đại biểu cho rằng pháp luật tố tụng đã quy định chặt chẽ thời hạn giải quyết đối với từng loại vụ án, trong khi khối lượng công việc của tòa án hiện nay tăng rất lớn. Thực tế có nhiều vụ án kéo dài do nguyên nhân khách quan như phải chờ kết quả giám định, định giá tài sản.

Đại biểu Lê Văn Đông (TPHCM) cho rằng, việc đặt ra một số chỉ tiêu, nhiệm vụ mới trong dự thảo Nghị quyết đồng thời đặt ra yêu cầu về trách nhiệm và các điều kiện bảo đảm thực thi đối với các cơ quan chức năng. Trong đó có đổi mới định kỳ báo cáo, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, liên thông dữ liệu điện tử giữa các cơ quan tư pháp theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.

Theo đại biểu, những nội dung này phù hợp với xu thế tất yếu, góp phần giảm tải thủ tục nội bộ, rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật.

Hoàn chỉnh dự thảo Nghị quyết với chất lượng cao nhất

Thay mặt Ban Soạn thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trân trọng cảm ơn các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội; khẳng định Ban Soạn thảo sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, đầy đủ các ý kiến để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội phương án tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu, trong quá trình soạn thảo, Ban Soạn thảo đã bám sát các yêu cầu có tính nguyên tắc được Ủy ban Thường vụ Quốc hội quán triệt, nhất là việc thể chế hóa đầy đủ, chính xác, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng và bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật. Việc ban hành Nghị quyết nhằm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp, hành pháp.

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá các ý kiến tại phiên thảo luận rất cụ thể, tập trung vào việc chỉnh lý, hoàn thiện các quy định và chỉ tiêu của dự thảo Nghị quyết.

Sau phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo Ban Soạn thảo phối hợp với cơ quan chủ trì thẩm tra và các cơ quan liên quan khẩn trương, nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng của đại biểu Quốc hội, hoàn chỉnh dự thảo Nghị quyết với chất lượng cao nhất để trình Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối kỳ họp.

Đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, Quốc hội giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất phương án xử lý phù hợp. Nguyên tắc là không đặt ra các chỉ tiêu khác với Nghị quyết của Đảng; không đặt ra chỉ tiêu thấp hơn mức luật giao; đồng thời không giao chỉ tiêu quá cao, không khả thi hoặc quá thấp, không bảo đảm yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ./.

Cập nhật 11/8/2026