Hội thảo “Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp tạo việc làm, phát triển dịch vụ, kết nối lao động bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035”

Dự Hội thảo có đồng chí Đèo Văn Thương - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lai Châu; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành có liên quan của tỉnh Lai Châu; lãnh đạo Học viện Dân tộc và Tôn giáo; đại diện lãnh đạo các Sở Dân tộc và Tôn giáo các tỉnh: Điện Biên, Lào Cai, Tuyên Quang, Sơn La, Phú Thọ cùng đại diện lãnh đạo Trường Cao đẳng Lai Châu, UBND một số xã, phường trên địa bàn tỉnh Lai Châu...

Trong những năm qua, với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước được cụ thể hóa bằng nhiều chương trình chính sách đã và đang triển khai, điều kiện kinh tế - xã hội của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, đây vẫn là khu vực có trình độ phát triển thấp hơn mặt bằng chung của cả nước; khoảng cách về thu nhập, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng tiếp cận thị trường lao động và cơ hội việc làm vẫn còn khá lớn… Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, chuyển đổi xanh và hội nhập kinh tế quốc tế..., thị trường lao động sẽ tiếp tục phát triển theo hướng hiện đại, linh hoạt và hội nhập. Nhu cầu đối với lao động có kỹ năng nghề, kỹ năng số và khả năng thích ứng ngày càng tăng... Những xu hướng này vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra thách thức đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Trước những cơ hội và thách thức này, áp lực tạo việc làm, phát triển dịch vụ, kết nối lao động bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã và đang đặt ra một số vấn đề cần sớm được giải quyết. Đó là, khả năng tạo việc làm tại chỗ của nhiều địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn hạn chế. Lĩnh vực dịch vụ phát triển chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của từng địa phương. Nhiều loại hình dịch vụ có khả năng tạo nhiều việc làm như thương mại, logistics, du lịch, dịch vụ phục vụ sản xuất… còn phát triển chậm, quy mô nhỏ, thiếu tính liên kết với sản xuất và chuỗi giá trị. Chất lượng nguồn nhân lực của vùng còn thấp so với yêu cầu phát triển.

Điển hình như tỉnh Lai Châu, từ các chính sách hỗ trợ của các chương trình mục tiêu quốc gia và các chính sách, dự án khác trên địa bàn tỉnh; giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã giải quyết việc làm cho trên 60 nghìn người lao động. Tuy nhiên, thống kê cho thấy, hết năm 2025, tỷ lệ lao động qua đào tạo có văn bằng, chứng chỉ mới đạt 25,92%...

Bên cạnh đó, thông tin thị trường lao động và dịch vụ việc làm tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn thiếu và yếu; từ đó chưa thực hiện tốt vai trò kết nối giữa người lao động với doanh nghiệp và các cơ hội việc làm…

Tại Hội thảo các đại biểu đã tập trung thảo luận một số nội dung như: Thực trạng lao động, việc làm trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; khó khăn, tồn tại trong việc thực hiện các chính sách tạo việc làm, phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng nhân lực trong vùng dân tộc thiểu số; tiềm năng phát triển kinh tế, dịch vụ, tạo việc làm cho người dân tại mỗi địa phương, đề xuất chính sách phù hợp…

Kết luận Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nông Thị Hà ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến đóng góp của đại biểu, chuyên gia và các địa phương đối với việc đánh giá thực trạng lao động, việc làm, phát triển dịch vụ và kết nối thị trường lao động trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị cơ quan chủ trì xây dựng Đề án tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại Hội thảo, tiếp tục rà soát, đánh giá thực tiễn tại các địa phương để hoàn thiện dự thảo Đề án, Tờ trình và Quyết định trình Thủ tướng Chính phủ. Trong quá trình hoàn thiện, cần bảo đảm các giải pháp đề xuất có tính khả thi, phù hợp với đặc điểm từng vùng, từng địa phương; đồng thời chú trọng tính liên kết giữa phát triển kinh tế, phát triển dịch vụ, đào tạo nguồn nhân lực và tạo việc làm bền vững. Đồng thời yêu cầu tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các tổ chức liên quan trong đào tạo, tuyển dụng, kết nối việc làm; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; nâng cao kỹ năng nghề và kỹ năng số cho lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Các ý kiến đóng góp tại Hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện các nội dung của Đề án, hướng tới xây dựng hệ thống chính sách đồng bộ, hiệu quả, góp phần mở rộng cơ hội việc làm, phát triển dịch vụ và nâng cao thu nhập cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn 2026 - 2035.