Kết nối truyền thống, khơi dậy sức mạnh văn hóa và văn học Việt Nam
Sáng 3/8, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam khai mạc Triển lãm trưng bày “Kết nối truyền thống – Vững bước tương lai”, giới thiệu những thành tựu nổi bật trong 73 năm xây dựng và phát triển của Viện Văn học và 47 năm của Viện Nghiên cứu Văn hóa.
Phát biểu tại lễ khai mạc, GS.TS Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh văn hóa và văn học có vai trò đặc biệt trong việc khám phá con người và xã hội.
Nếu khoa học tự nhiên giúp con người hiểu thế giới vận hành như thế nào, thì văn hóa và văn học giúp con người hiểu mình là ai, đến từ đâu và hướng tới những giá trị nào. Không chỉ lưu giữ tri thức và phản ánh đời sống, văn hóa, văn học còn góp phần bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng tâm hồn, làm giàu bản sắc và hình thành hệ giá trị của con người Việt Nam.

Dẫn lại quan điểm của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021, GS.TS Lê Văn Lợi nhấn mạnh “văn hóa còn thì dân tộc còn”; văn học, nghệ thuật góp phần bồi đắp tâm hồn, nhân cách, lối sống tốt đẹp và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Trong kỷ nguyên mới, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế sâu rộng, văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển. Văn học góp phần xây dựng con người, còn văn hóa tạo nên sức mạnh mềm, nuôi dưỡng bản sắc, tăng cường đại đoàn kết và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Phát huy văn hóa, văn học vì vậy không chỉ là gìn giữ những giá trị của quá khứ mà còn là đầu tư cho con người, xây dựng hệ giá trị quốc gia và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Trong dòng chảy khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam, Viện Văn học và Viện Nghiên cứu Văn hóa đã có nhiều đóng góp trong nghiên cứu, nhận diện, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, văn học dân tộc.
Trưng bày giới thiệu những dấu mốc tiêu biểu của 2 viện, từ nghiên cứu văn hóa truyền thống, văn hóa đương đại, di sản, văn hóa các tộc người, văn hóa dân gian đến nghiên cứu văn học dân gian, trung đại, hiện đại, đương đại, lý luận và phê bình văn học.
Các kết quả điều tra, sưu tầm, bảo tồn, lưu trữ, công bố tư liệu, đào tạo nhân lực, hợp tác quốc tế và tư vấn chính sách đã góp phần phát triển hệ thống tri thức chuyên ngành, bảo tồn bản sắc dân tộc, đồng thời quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Theo GS.TS Lê Văn Lợi, “Kết nối truyền thống” là sự tiếp nối những giá trị được vun đắp qua nhiều thế hệ các nhà khoa học, trân trọng di sản tri thức của tiền nhân. “Vững bước tương lai” là khát vọng đổi mới, sáng tạo và hội nhập, tiếp tục phát huy vai trò của nghiên cứu văn hóa, văn học trong xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Không gian trưng bày được chia thành 3 phân khu, giới thiệu hành trình 73 năm của Viện Văn học và 47 năm của Viện Nghiên cứu Văn hóa. Khu vực trung tâm giới thiệu hình ảnh chung của 2 đơn vị, với chủ đề “Kết nối truyền thống, vững bước tương lai”, nổi bật là mô hình sách thể hiện biểu trưng của 2 viện và thông điệp “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi - Văn học là Nhân học”. Các khu vực còn lại giới thiệu lịch sử, thành tựu nghiên cứu, các nhà khoa học tiêu biểu, ấn phẩm và hoạt động hợp tác trong nước, quốc tế của 2 viện.
GS.TS Lê Văn Lợi biểu dương nỗ lực, tinh thần sáng tạo của tập thể 2 viện, đồng thời kỳ vọng hoạt động sẽ lan tỏa giá trị nghiên cứu văn hóa, văn học, khơi dậy niềm tự hào, tinh thần tự lực, tự cường và nhiệt huyết nghiên cứu cho thế hệ trẻ.
Trưng bày khai mạc ngày 3/8/2026 tại sảnh tầng 1, tòa A, trụ sở Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, số 1 Liễu Giai, phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội, mở cửa phục vụ các nhà khoa học, học viên, sinh viên, độc giả và công chúng.
Cập nhật 3/8/2026




