Tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án trọng điểm ngành năng lượng

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, thực hiện Quyết định số 2634/QĐ-TTg ngày 02/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng và các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Phó Thủ tướng Chính phủ, trong thời gian qua các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty và chủ đầu tư đã tích cực triển khai nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ các dự án. 

Qua rà soát đến thời điểm hiện nay cho thấy, nhiều dự án nguồn và lưới điện đã có chuyển biến tích cực so với thời điểm cuối năm 2025, đặc biệt là các dự án thuộc Chuỗi khí - điện Lô B và các dự án thủy điện, nhiều dự án nhiệt điện LNG đã hoàn thành việc lựa chọn nhà đầu tư, đang triển khai đồng thời các thủ tục chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, thu xếp vốn và đàm phán các hợp đồng thương mại.

Đối với các dự án lưới điện, nhiều công trình truyền tải quan trọng đang được đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư và thi công nhằm đáp ứng yêu cầu giải tỏa công suất các nguồn điện, nâng cao năng lực truyền tải, một số dự án đã hoàn thành, đóng điện góp phần đảm bảo cung ứng điện cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao độ tin cậy, an toàn cho Hệ thống điện quốc gia.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài đã báo cáo cụ thể khái quát tình hình thực hiện các dự án. Theo đó, đối với các dự án nhà máy nhiệt điện (NMNĐ), trong Danh mục kèm theo Quyết định số 2634/QĐ-TTg, có 18 dự án NMNĐ LNG và 1 NMNĐ than (không tính nhà máy điện hạt nhân). Hiện 16/18 dự án NMNĐ LNG đã lựa chọn được chủ đầu tư, 2 dự án đang thực hiện lựa chọn nhà đầu tư là Dự án NMNĐ LNG Nghi Sơn và Dự án NMNĐ LNG Long Sơn.

Đối với các dự án nhà máy thủy điện (NMTĐ), trong Danh mục có 9 dự án NMTĐ, có 2 dự án đang triển khai thi công (NMTĐ Trị An mở rộng và NMTĐ tích năng Bác Ái), các dự án còn lại đang thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư. Hiện 8/9 dự án này đang được giao cho EVN triển khai.

Đối với các chuỗi dự án khí – điện, trong Danh mục có 3 chuỗi dự án khí – điện bao gồm: Chuỗi dự án Khí - điện Lô B, Chuỗi dự án khí – điện Cá Voi Xanh và Chuỗi dự án khí – điện LNG Sơn Mỹ. Hiện nay các dự án trong các chuỗi khí – điện đều đã có nhà đầu tư.

Đối với các dự án lưới điện, trong Danh mục, giai đoạn 2026 – 2030 có 43 dự án lưới điện truyền tải. Trong đó có 10 dự án đã triển khai thi công, các dự án còn lại đang thực hiện các bước chuẩn bị đầu tư theo quy định. Phần lớn các dự án này đã giao EVN và các đơn vị thuộc EVN làm chủ đầu tư, các dự án khác đang thực hiện lựa chọn nhà đầu tư theo quy định, dự kiến sẽ tiếp tục lựa chọn EVN và EVNNPT triển khai thực hiện.

Về các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án, cụ thể đối với các dự án nhà máy nhiệt điện, công tác chuẩn bị đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư, xây dựng mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ các dự án. Hiện nay, hầu hết các dự án NMNĐ LNG đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, chưa tiến hành khởi công xây dựng. Công tác đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) gặp nhiều khó khăn.

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng là yếu tố ảnh hưởng lớn đến tiến độ các dự án nếu không được sự quan tâm của các địa phương.

Đối với các dự án nhà máy thủy điện, công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư thường kéo dài do vướng mắc về đơn giá đền bù, xác định nguồn gốc đất đai, chênh lệch giá trị đất nông nghiệp, lâm nghiệp, hoặc người dân chưa đồng thuận với phương án bố trí khu tái định cư.

Các dự án thủy điện thường nằm ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, liên quan đến diện tích lớn đất rừng tự nhiên, rừng phòng hộ. Việc xin chủ trương chuyển đổi mục đích sử dụng rừng theo quy định thường mất nhiều thời gian.

Đối với các dự án lưới điện, cũng có những khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, gây ảnh hưởng đến tiến độ các dự án. Bên cạnh đó, công tác thi công cũng gặp nhiều khó khăn do điều kiện thời tiết phức tạp, đơn giá vật tư, nhân công biến động…

Tại cuộc họp, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương đã phân tích nguyên nhân chủ quan, khách quan dẫn tới tình hình chậm tiến độ của các dự án điện, trong đó nhấn mạnh đến các nguyên nhân như: Thị trường LNG thế giới biến động mạnh do các diễn biến địa chính trị, ảnh hưởng đến phương án tài chính và thu xếp vốn của nhiều dự án; việc huy động vốn quốc tế ngày càng chặt chẽ, đặc biệt đối với các dự án nhiệt điện; các dự án nhiệt điện LNG đòi hỏi một hệ thống đồng bộ (cảng biển chuyên dụng, kho chứa, hệ thống tái hóa khí, đường ống dẫn khí và nhà máy điện) nên chỉ cần một mắt xích trong chuỗi chưa sẵn sàng, toàn bộ dự án sẽ bị ảnh hưởng… 

Từ phân tích nguyên nhân chủ quan, khách quan, các đại biểu đã đề xuất nhiều nhiệm vụ, giải pháp để đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến các giải pháp, sự phối hợp trong tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục chuẩn bị đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, tái định cư, giá điện, thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng rừng... Nhiều ý kiến cũng cho rằng, các chủ đầu tư cần tăng cường năng lực tài chính và kỹ thuật; thực hiện việc khảo sát thật kỹ lưỡng trước khi lập hồ sơ thiết kế nhằm hạn chế tối đa việc phải điều chỉnh thiết kế trong quá trình xây dựng; xây dựng phương án, kế hoạch thi công hợp lý, phù hợp thực tế về địa chất, thời tiết và các điều kiện khác phục vụ công tác thi công để đẩy nhanh tiến độ các dự án, đảm bảo chất lượng, hiệu quả và an toàn…

Vướng mắc, khó khăn đến đâu, phải được giải quyết kịp thời đến đó 

Phát biểu kết luận cuộc họp, nhấn mạnh vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của điện đối với sự phát triển kinh tế-xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số của đất nước, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu không được để thiếu điện trong mọi tình huống, phải sản xuất đủ điện để đáp ứng cho yêu cầu phát triển, nhất là yêu cầu về tăng trưởng 2 con số. Phát triển hệ thống điện phải phù hợp với quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch địa phương, quy hoạch ngành. Quy hoạch điện VIII đã có, phải tổ chức triển khai thực hiện tốt; vướng mắc, khó khăn đến đâu, phải được tháo gỡ, giải quyết kịp thời đến đó.

Chỉ đạo một số nội dung, nhiệm vụ cụ thể, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết, sau cuộc họp này, Văn phòng Chính phủ sẽ cùng với Bộ Công Thương chuẩn bị thông báo kết luận cuộc họp đối với từng vấn đề cụ thể như Bộ Công Thương làm gì, các bộ các ngành hỗ trợ gì, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố làm gì, EVN làm gì và các tập đoàn, cơ quan, đơn vị làm gì để đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án theo đúng yêu cầu tiến độ, chất lượng đề ra./.

Cập nhật 28/8/2026