Tin cậy và thấu hiểu - nền tảng để quan hệ Việt Nam-Nhật Bản vươn tới những mục tiêu mới

Nhân kỷ niệm 53 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Nhật Bản (21/9/1973-21/9/2026), Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki đã gặp gỡ báo chí chia sẻ về quan hệ giao hai nước và triển vọng hợp tác song phương trong thời gian tới.

Đại sứ Ito Naoki cho rằng, "tài sản" quan trọng nhất mà hai nước tạo dựng được chính là sự tin cậy và thấu hiểu lẫn nhau, trở thành nền tảng để hai bên cùng hướng tới những mục tiêu mới trong nhiều thập niên tới.

Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vào tháng 5/2026, hai nước đã chia sẻ nhận thức về tầm quan trọng của an ninh kinh tế và tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, đồng thời nhấn mạnh các lĩnh vực hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác bao gồm khoa học và công nghệ, chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng, khoáng sản quan trọng và an ninh lương thực...

Hiện hai bên đang tích cực thúc đẩy các nỗ lực nhằm cụ thể hóa hợp tác trong những lĩnh vực đã nhất trí, qua đó đưa các định hướng chung thành những chương trình và hoạt động hợp tác cụ thể.

Trong lĩnh vực bán dẫn, hợp tác nghiên cứu quốc tế giữa các trường đại học của hai nước trong khuôn khổ chương trình NEXUS đang có tiến triển. Nhật Bản sẽ tiếp nhận 250 học viên Việt Nam vào các chương trình đào tạo tiến sĩ sau đại học. Trường Đại học Việt – Nhật hiện có 106 học viên đang theo học Chương trình Công nghệ chip bán dẫn.

Trong lĩnh vực năng lượng, để hỗ trợ Việt Nam thực hiện Quy hoạch điện VIII (PDP8) trong khuôn khổ Cộng đồng Không phát thải châu Á (AZEC), hai bên dự kiến triển khai 15 dự án thí điểm với tổng quy mô khoảng 20 tỷ USD. Nhật Bản đặc biệt chú trọng đến các dự án nhà máy nhiệt điện sử dụng khí tự nhiên khai thác trong nước và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

Nhật Bản đồng hành với quá trình cải cách của Việt Nam

Kinh tế và đầu tư tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ hai nước. Theo số liệu Đại sứ Ito Naoki cung cấp, trong 8 tháng đầu năm, kim ngạch thương mại song phương đạt 38,6 tỷ USD, tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Nếu duy trì tốc độ tăng trưởng như hiện nay, dự kiến tổng kim ngạch thương mại Việt Nam – Nhật Bản có thể đạt gần 60 tỷ USD trong năm 2026. Trong khi đó, đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 2,3 tỷ USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm trước, nâng tổng vốn đầu tư lũy kế của Nhật Bản tại Việt Nam lên 81 tỷ USD.

Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy mạnh mẽ cải cách, hướng tới mô hình tăng trưởng mới, Chính phủ và doanh nghiệp Nhật Bản đang xem xét những phương thức hợp tác cụ thể để có thể đồng hành với quá trình này, Đại sứ cho biết.

Trong lĩnh vực giáo dục, Đại sứ Ito Naoki nhắc tới việc khai trương không gian Việt - Nhật tại Đại học Bách khoa Hà Nội, với sự hỗ trợ của doanh nghiệp Nhật Bản. Nơi đây được kỳ vọng trở thành điểm kết nối trường đại học, doanh nghiệp và giới nghiên cứu, thúc đẩy nghiên cứu chung cũng như đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Về lĩnh vực du lịch, trong 8 tháng đầu năm, khoảng 505.000 lượt người Việt Nam thăm Nhật Bản, tăng 5,4% so với cùng kỳ; chiều ngược lại có khoảng 589.000 lượt người Nhật Bản tới Việt Nam, tăng 9,2%. Đại sứ Ito Naoki cho rằng mục tiêu đưa lượng người qua lại giữa hai nước vượt 2 triệu lượt trước năm 2030 đang dần trở nên khả thi.

Trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 5, Thủ tướng Takaichi Sanae đã mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sang thăm Nhật Bản trong năm nay. "Chúng tôi kỳ vọng chuyến thăm Nhật Bản sẽ sớm được thực hiện. Qua đó, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước trên cơ sở Đối tác chiến lược toàn diện sẽ tiếp tục được củng cố và phát triển hơn nữa," Đại sứ Ito nhấn mạnh.

Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong Năm APEC 2027

Đại sứ Ito Naoki cho biết, Nhật Bản từng hai lần đăng cai APEC, tại Osaka năm 1995 và Yokohama năm 2010, nên hiểu rõ mức độ phức tạp cũng như khối lượng công việc rất lớn của nước chủ nhà. Trong khi đó, Việt Nam đã có kinh nghiệm hai lần tổ chức và đang tích cực chuẩn bị cho lần đăng cai tiếp theo vào năm 2027.

Theo Đại sứ, trong bối cảnh kinh tế thế giới xuất hiện nhiều thách thức mới, từ địa chính trị đến trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo, việc thúc đẩy tự do hóa, thuận lợi hóa thương mại không còn dễ dàng như trước. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam thể hiện tầm nhìn về tăng trưởng bền vững, chia sẻ kinh nghiệm phát triển và đóng góp vào xây dựng các chuỗi cung ứng khu vực có khả năng chống chịu tốt hơn.

Đại sứ Ito Naoki khẳng định Nhật Bản sẽ luôn chia sẻ, đồng hành và hỗ trợ Việt Nam để tổ chức Năm APEC thành công, đạt được nhiều kết quả tốt đẹp.

Cập nhật 19/9/2026