Phát triển mô hình trồng Sâm Lai Châu do Bộ đội Biên phòng hỗ trợ Nhân dân

Mô hình trồng Sâm Lai Châu do Bộ đội Biên phòng tỉnh hỗ trợ Nhân dân tại bản Ngài Thầu được triển khai trên cơ sở thực hiện Quyết định số 611/QĐ-TTg ngày 1/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ, Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 19/5/2024 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu và các chủ trương của Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng về tham gia phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng khu vực biên giới vững mạnh. Trong đó, Sâm Lai Châu được xác định là cây trồng chủ lực, có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện sinh thái vùng núi cao.

Bản Ngài Thầu hiện có 54 hộ với 267 nhân khẩu; bản nằm ở độ cao trên 1.600m, khí hậu mát mẻ quanh năm, đất rừng giàu mùn, độ ẩm ổn định, thuận lợi cho phát triển Sâm Lai Châu. Vì vậy, mô hình được triển khai không chỉ nhằm tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn hướng tới ổn định dân cư nơi biên giới, gắn lợi ích của người dân với bảo vệ rừng và giữ vững chủ quyền lãnh thổ.

Mô hình được triển khai thực hiện theo phương châm “Bộ đội Biên phòng - Doanh nghiệp - Nhân dân cùng làm”. Trong đó Bộ đội Biên phòng giữ vai trò hạt nhân tổ chức, trực tiếp tuyên truyền, vận động Nhân dân; phối hợp với doanh nghiệp và Viện Khoa học Lâm nghiệp tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật; người dân tự nguyện tham gia, ký cam kết, đóng góp ngày công, trực tiếp trồng, chăm sóc và bảo vệ vườn sâm. Mỗi hộ gia đình trong mô hình được hỗ trợ một mái che với hai luống trồng sâm, tổng diện tích 80m²; dự kiến xuống giống vào khoảng tháng 9-10 âm lịch năm 2026.

Để chuẩn bị cho mô hình, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng và Nhân dân đã đóng góp tổng cộng 3.930 ngày công, từ cuốc đất, làm giàn che, phát dọn, vận chuyển vật liệu đến làm đường vào khu vực trồng. Một trong những điểm nổi bật của mô hình là công tác dân vận được thực hiện thường xuyên, sát với đời sống người dân. Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải thành lập Tổ tuyên truyền đặc biệt, ban ngày cùng bà con lên vườn sâm lao động, buổi tối đến từng hộ nắm hoàn cảnh, điều kiện sản xuất, tâm tư, nguyện vọng; đồng thời thành lập nhóm Zalo để trao đổi, triển khai công việc chung.

Tham quan mô hình, Đoàn công tác đã thăm hỏi, động viên bà con bản Ngài Thầu tham gia mô hình trồng Sâm Lai Châu do Bộ đội Biên phòng hỗ trợ; tìm hiểu thực tế việc trồng, chăm sóc, phát triển Sâm Lai Châu; thăm vườn Sâm giống do Bộ đội Biên phòng đang trồng với mục tiêu cung cấp cây giống cho bà con thực hiện mô hình.

Sau khi tham quan thực tế, đại biểu đã cùng bàn, trao đổi về những thuận lợi, khó khăn. Lãnh đạo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng đã báo cáo một số nội dung như khó khăn trong quá trình hình thành vùng nguyên liệu, phát triển cây sâm gắn với điều kiện tự nhiên và lợi thế của khu vực biên giới.

Các đại biểu cũng trao đổi về vai trò của lực lượng Bộ đội Biên phòng trong hỗ trợ, đồng hành cùng Nhân dân phát triển kinh tế, từng bước hình thành vùng trồng Sâm Lai Châu phù hợp với điều kiện thực tế.

Qua tham quan thực tế, đồng chí Hà Trọng Hải đánh giá cao cách làm của Bộ đội Biên phòng trong việc đưa người dân trở thành chủ thể của mô hình, đồng thời nhấn mạnh đây là hướng phát triển có ý nghĩa cả về kinh tế, xã hội và quốc phòng - an ninh. Đồng chí đề nghị trong quá trình phát triển Sâm Lai Châu tại khu vực biên giới cần phát huy tốt lợi thế về điều kiện tự nhiên, gắn phát triển kinh tế dưới tán rừng với bảo vệ rừng, bảo đảm không làm ảnh hưởng đến hiện trạng và hệ sinh thái rừng tự nhiên.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, đánh giá cụ thể hiện trạng vùng trồng Sâm Lai Châu tại các xã biên giới; xác định diện tích đang trồng, diện tích đã được cấp mã vùng trồng, khả năng mở rộng và định hướng quy hoạch vùng trồng cho từng địa bàn. Việc phát triển diện tích cần căn cứ vào điều kiện thực tế, không giới hạn một cách máy móc, nhưng phải bảo đảm tổ chức sản xuất, quản lý và phát triển vùng nguyên liệu một cách bài bản. Đặc biệt, cần rà soát diện tích rừng tự nhiên do các xã quản lý, xác định dư địa phát triển kinh tế dưới tán rừng, trong đó tập trung vào nhóm cây dược liệu, phù hợp với điều kiện sinh thái và yêu cầu bảo vệ rừng. Phát triển Sâm Lai Châu phải theo hướng bảo tồn gắn với phát triển.

Cùng với đó, củng cố mối liên kết giữa Bộ đội Biên phòng, doanh nghiệp và người dân, trong đó doanh nghiệp không chỉ tham gia cung cấp giống, vật tư mà cần đồng hành lâu dài trong xây dựng vùng nguyên liệu và tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời nghiên cứu phát triển liên kết vùng giữa các xã biên giới, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, có sự kết nối giữa sản xuất, chế biến và thị trường. Cần hình thành hồ sơ ngay từ khi bắt đầu triển khai, thực hiện các thủ tục để cấp mã vùng trồng theo quy định, quản lý chặt chẽ nguồn giống và quá trình sản xuất. Mục tiêu là từng bước hình thành khu vực Sâm Lai Châu có nguồn gốc rõ ràng, có cơ sở pháp lý và khả năng truy xuất từ cây mẹ, cây giống đến cây trồng thương phẩm. Khi Sâm Lai Châu phát triển thành hàng hóa, yêu cầu về quản lý chất lượng, nguồn gốc và vùng sản xuất càng phải được đặt lên hàng đầu.

Nhấn mạnh mô hình tại bản Ngài Thầu cho thấy phát triển Sâm Lai Châu không chỉ đơn thuần là phát triển một cây dược liệu mà là mô hình phát triển tổng hợp, gắn sinh kế của người dân với bảo vệ rừng, phát triển kinh tế với nhiệm vụ quốc phòng - an ninh, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho rằng nếu được tổ chức tốt, đây sẽ là cơ sở để nghiên cứu nhân rộng cách làm phù hợp tại các xã biên giới, góp phần nâng cao đời sống Nhân dân, ổn định dân cư, xây dựng khu vực biên giới ngày càng vững mạnh…

Trong khuôn khổ buổi tham quan mô hình, đồng chí Hà Trọng Hải - Phó Chủ tịch UBND tỉnh và Đại tá Trương Minh Đức - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tặng quà động viên bà con bản Ngài Thầu và cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tham gia thực hiện mô hình.

Hoạt động là cơ sở thực tiễn quan trọng để các đại biểu tiếp tục thảo luận tại Hội thảo “Cơ chế, giải pháp phát triển Sâm Lai Châu trên địa bàn các xã biên giới" được tổ chức vào sáng mai (14/8). Cổng Thông tin điện tử tỉnh Lai Châu tiếp tục đưa tin.