Nghị quyết 15: Xóa bỏ hủ tục lạc hậu - Xây cái đẹp, dẹp cái xấu

Đưa Nghị quyết vào cuộc sống

Để đưa Nghị quyết vào cuộc sống, cấp ủy các cấp đã tập trung lãnh, chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU gắn thực hiện nhiệm vụ chính trị ở từng địa bàn. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành công văn đưa nội dung xóa bỏ hủ tục vào sinh hoạt cấp ủy, tổ chức Đảng; xây dựng mô hình chỉ đạo điểm, phát động phong trào thi đua chung tay xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đã đẩy mạnh công tác giám sát việc thực hiện Nghị quyết, nhất là việc nêu gương của cán bộ, đảng viên.

Công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức về xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh được triển khai đồng bộ, thường xuyên với nhiều hình thức phong phú, chú trọng tuyên truyền bằng tiếng dân tộc. Đến hết năm 2025, toàn tỉnh đã phát hành 120.750 tờ gấp, tờ rơi, tranh lật và hơn 1.500 sản phẩm tuyên truyền trực quan. Các cấp ủy, cơ quan tư tưởng - văn hóa tập trung đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền hướng về cơ sở với các hình thức phù hợp, đã có trên 16.000 giờ tuyên truyền trên hệ thống phát thanh không dây, thực hiện tuyên truyền lưu động được 617 buổi về cơ sở… Cùng với đó, các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh đã chú trọng tổ chức các hội thi, liên hoan theo hướng tập trung vào các thông điệp cụ thể để tuyên truyền, lan tỏa trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc nhận diện hủ tục, tác hại của các hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu đối với sự phát triển của từng cá nhân, gia đình, của mỗi địa phương, đơn vị; đồng thời lan tỏa các giá trị văn hóa mới.

Qua công tác tuyên truyền, nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân được nâng lên rõ rệt; nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực và hiệu quả đã được triển khai, góp phần thay đổi hành vi, thói quen trong đời sống cộng đồng. Từ đó góp phần từng bước xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh, phù hợp với yêu cầu phát triển và giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp.

Lan tỏa các mô hình điển hình

Nhằm đẩy mạnh Nghị quyết số 15-NQ/TU, tỉnh Lai Châu đã xây dựng mô hình và phát động Phong trào thi đua “Chung tay xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong Nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu giai đoạn 2024 - 2030” và được thực hiện đồng bộ, có trọng tâm, tạo chuyển biến rõ nét trong cộng đồng. Từ khi triển khai Nghị quyết đến năm 2025, có 57,8% xã, phường xác định không xuất hiện hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu; toàn tỉnh đã triển khai 132 mô hình, trong đó 32 mô hình được lựa chọn chỉ đạo thực hiện điểm. Bước đầu các mô hình đã góp phần vào việc thay đổi rõ rệt những thói quen cũ, suy nghĩ cổ hủ lạc hậu đã ăn sâu từ nhiều thế hệ như trong việc cưới, việc tang, xây dựng nếp sống văn minh, tạo được sự đồng thuận và hưởng ứng trong Nhân dân…

Thời gian qua, phường Đoàn Kết đã tích cực thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU. Hiện nay, trên địa bàn phường Đoàn Kết có 6 mô hình đang triển khai thực hiện cơ bản xóa bỏ được 50 - 70% các hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu. Trong đó, Mô hình "Không tảo hôn và xây dựng nếp sống văn minh đô thị" (tổ dân phố Séo Làn Than) là một trong những mô hình điểm của phường. Trước đây, tổ dân phố Séo Làn Than có từ 1 - 2 trường hợp tảo hôn. Từ khi triển khai thực hiện mô hình điểm, 100% các hộ gia đình tổ dân phố Séo Làn Than được tuyên truyền, tham gia ký cam kết thực hiện xóa tảo hôn, tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nếp sống văn minh. Từ năm 2025 đến nay, tổ dân phố Séo Làn Than không có trường hợp tảo hôn nào xảy ra và đều đăng ký kết hôn trước khi cưới. 

Còn ở xã Pa Tần, Đảng ủy xã xác định việc thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đồng chí Lầu A Tình - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Pa Tần cho biết: Xã có 9 hủ tục được xóa bỏ và xuất hiện nhiều mô hình điển hình, trong đó có mô hình đưa người chết vào quan tài ngay tại nhà. 

Cùng với việc xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, trên địa bàn tỉnh còn triển khai thực hiện nhiều mô hình xây dựng nếp sống văn hóa mới. Công tác bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch cộng đồng đang trở thành hướng đi hiệu quả. Nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh chú trọng phục dựng, duy trì các lễ hội truyền thống, mở lớp truyền dạy văn hóa dân tộc, các nghề truyền thống nhằm bảo tồn các di sản văn hóa. Việc phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân gắn với thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TU được các địa phương trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh thực hiện, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, nhất là tại các địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Để Nghị quyết số 15-NQ/TU tiếp tục đi vào cuộc sống và đạt được các mục tiêu đã để ra, thời gian tới tỉnh Lai Châu tiếp tục tăng cường sự lãnh, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, tập trung nêu gương của người đứng đầu; nâng cao trách nhiệm của cấp ủy cơ sở trong triển khai thực hiện Nghị quyết; tập trung vận động xóa bỏ dứt điểm các hủ tục gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống xã hội; đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền; phát huy vai trò già làng, trưởng bản, người có uy tín và đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên tại cơ sở; duy trì và nhân rộng các mô hình hiệu quả; xây dựng mô hình mới phù hợp thực tiễn…