Nắng nóng cực đoan ở châu Âu: Hậu quả lan rộng, nhiều nước khẩn trương ứng phó

Hậu quả trên nhiều lĩnh vực

Tại Pháp, Tây Ban Nha, Italy và nhiều quốc gia khác, nhiệt độ đã vượt ngưỡng 40°C, thậm chí có nơi lên tới 45,1°C. Đợt nắng nóng được đánh giá là nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ, ảnh hưởng tới hàng chục triệu người trên khắp lục địa. Các chuyên gia khí tượng cảnh báo hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với khối khí nóng từ sa mạc Sahara khiến nền nhiệt duy trì ở mức rất cao cả ngày lẫn đêm, làm gia tăng đáng kể nguy cơ đối với sức khỏe.

Nắng nóng kéo dài đã làm đảo lộn nhiều hoạt động kinh tế - xã hội. Tại Pháp, hơn 50 tỉnh được đặt trong tình trạng cảnh báo đỏ, nhiều trường học phải tạm thời đóng cửa hoặc điều chỉnh lịch học do nhiệt độ trong lớp học quá cao; Tháp Eiffel, Disneyland Paris và nhiều địa điểm du lịch ngoài trời phải thay đổi thời gian hoạt động. Giao thông đường sắt ở nhiều nước bị gián đoạn do đường ray giãn nở, trong khi một số lò phản ứng hạt nhân của Pháp phải giảm công suất vì nhiệt độ nước sông tăng cao, ảnh hưởng đến hệ thống làm mát.

Hạ tầng năng lượng cũng chịu sức ép lớn. Pháp ghi nhận sự cố mất điện diện rộng đầu tiên của đợt nắng nóng khi hơn 68.000 hộ dân bị ảnh hưởng do máy biến áp quá tải vì nhiệt độ cao. Cùng lúc, nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát tăng đột biến khiến doanh số quạt và điều hòa tăng mạnh, kéo theo áp lực lên hệ thống điện và dịch vụ lắp đặt.

Nắng nóng cũng kéo theo nhiều rủi ro về an toàn. Đức ghi nhận số vụ đuối nước gia tăng khi người dân tìm đến sông, hồ để giải nhiệt; nhiều địa phương phải tăng cường cảnh báo cháy nổ. Chất lượng không khí tại Pháp suy giảm nghiêm trọng do sự kết hợp giữa nhiệt độ cao, ô nhiễm ozone tầng thấp và phấn hoa, làm gia tăng các bệnh về đường hô hấp. Bên cạnh đó, nhiệt độ ban đêm duy trì ở mức cao khiến nhiều người mất ngủ, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, chuyển hóa và suy giảm sức khỏe tinh thần.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nhiệt độ tại châu Âu đang tăng nhanh gấp đôi mức trung bình toàn cầu, khiến các đợt nắng nóng cực đoan trở nên thường xuyên và dữ dội hơn. Cơ quan này cảnh báo hệ thống y tế châu Âu cần sớm được nâng cao khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu.

Nhiều biện pháp ứng phó được triển khai

Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, các nước châu Âu đồng loạt kích hoạt các kế hoạch ứng phó khẩn cấp.

Nhiều quốc gia như Pháp, Italy, Croatia, Hungary, Ba Lan, Ireland và Bỉ đã nâng mức cảnh báo nắng nóng lên mức cao nhất tại nhiều khu vực; đồng thời đóng cửa trường học, hạn chế các hoạt động ngoài trời, khuyến cáo người dân ở trong nhà vào thời điểm nắng gắt và tăng cường bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, trẻ em và người mắc bệnh nền.

Các địa phương cũng triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người dân thích ứng với thời tiết cực đoan. Tại CH Czech, nhiều thành phố bố trí xe phun sương tại các quảng trường công cộng; Berlin triển khai dịch vụ gọi điện cảnh báo nắng nóng cho người cao tuổi sống một mình; Brussels kêu gọi cộng đồng thường xuyên kiểm tra tình trạng của người già và khuyến cáo người dân giữ mát nhà ở bằng cách đóng rèm ban ngày, mở cửa thông gió vào ban đêm. Ireland đồng thời phát cảnh báo an toàn đường thủy khi số người đổ đến các bãi biển, sông hồ tăng mạnh.

Trong lĩnh vực lao động, Liên đoàn Công đoàn châu Âu (ETUC) kêu gọi Liên minh châu Âu ban hành quy định cho phép người lao động được nghỉ giải nhiệt có hưởng lương trong những ngày nắng nóng cực đoan, nhằm giảm nguy cơ tai nạn lao động và tử vong.

Về y tế, WHO khuyến cáo người dân nhận biết sớm các dấu hiệu kiệt sức và say nắng, uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày, sử dụng điều hòa ở mức khoảng 27°C kết hợp quạt điện, đồng thời lưu ý không nên chỉ dùng quạt khi nhiệt độ môi trường vượt quá 40°C vì có thể khiến cơ thể hấp thụ thêm nhiệt.

Các tổ chức quốc tế cũng nhấn mạnh nhu cầu thích ứng lâu dài với biến đổi khí hậu. WHO kêu gọi các chính phủ đầu tư nhiều hơn cho hệ thống y tế có khả năng chống chịu với khí hậu, trong khi Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) coi nắng nóng cực đoan là một trong những thách thức nhân đạo lớn nhất hiện nay, yêu cầu các quốc gia tăng cường hệ thống cảnh báo sớm và bảo vệ những nhóm dân cư dễ bị tổn thương.

Cập nhật 25/6/2025