Tổng hợp sự kiện, bình luận trong tuần

Vì sao Triều Tiên chọn thời điểm phóng vệ tinh vào tháng 4/2012?

Nhiều nhà phân tích cho rằng, đây không chỉ là vụ phóng vệ tinh đơn thuần, mà là sự phô diễn sức mạnh về công nghệ tên lửa tầm xa. Phản ứng trước việc Bình Nhưỡng tuyên bố sẽ phóng vệ tinh bằng tên lửa đẩy tầm xa, Mỹ vừa đưa ra lời cảnh báo, nước này sẽ không trợ cấp lương thực, trong khi một số nước thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) cũng đe dọa áp đặt các lệnh cấm vận. Trung Quốc và Nga cũng đã bày tỏ sự lo ngại về việc Triều Tiên có kế hoạch phóng vệ tinh bằng tên lửa đẩy tầm xa trong tháng 4 tới. Tuy nhiên, Triều Tiên lập luận rằng, hoạt động phóng vệ tinh là một phần của chương trình không gian hòa bình, nằm ngoài nghĩa vụ giải trừ vũ khí. Bất chấp phản ứng của phía Triều Tiên, ngày 15/3, cuộc diễn tập bắn đạn thật kéo dài 2 giờ, với sự tham gia của khoảng 100 binh sỹ Hàn Quốc và 200 binh sỹ Mỹ. Pháo tự hành K-55 và M-109 Paladin được sử dụng. Bên cạnh mục tiêu nâng cao khả năng phối hợp hoạt động giữa lực lượng quân sự Hàn-Mỹ, cuộc diễn tập nhằm kiểm tra thiết bị quân sự, trao đổi quan điểm quân sự giữa binh sỹ hai nước. Theo giải thích của Mỹ và Hàn Quốc, đây là một phần trong cuộc tập trận thường niên “Đại bàng non” giữa quân đội Mỹ và Hàn Quốc, kéo dài từ 1/3 - 30/4, với 200.000 binh sỹ Hàn Quốc và 11.000 binh sỹ Mỹ sẽ tham gia. Cuộc diễn tập sẽ cho thấy “sự sẵn sàng trừng phạt của Hàn Quốc đối với bất kỳ hành động khiêu khích nào từ Triều Tiên”, một quan chức cấp cao Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết như vậy.

Thời gian gần đây, Triều Tiên cũng liên tiếp tiến hành các cuộc tập trận bắn đạn thật gần vùng biển tranh chấp, cũng như tăng cường số lượng các tên lửa phòng không bảo vệ thủ đô. Theo các chuyên gia phân tích quân sự quốc tế, việc phóng vệ tinh bằng tên lửa đẩy tầm xa lần này vừa nằm trong chương trình nghiên cứu không gian và cũng là để đáp trả những hoạt động diễn tập của Mỹ và Hàn Quốc bất chấp sự phản ứng của Triều Tiên. Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon đã yêu cầu Triều Tiên xem xét lại quyết định này, sao cho phù hợp với cam kết gần đây về hạn chế các vụ phóng tên lửa tầm xa. Như vậy, vụ phóng vệ tinh bằng tên lửa đẩy tầm xa sắp tới của Triều Tiên nếu được thực hiện chắc chắn sẽ gây ra một cơn sóng gió mới trong quan hệ giữa nước này với Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản. Nhiều nhà phân tích quốc tế cho rằng, đây không chỉ là vụ phóng vệ tinh đơn thuần, mà là sự phô diễn sức mạnh của Bình Nhưỡng về công nghệ tên lửa tầm xa của nước này, đúng thời điểm khá nhạy cảm khiến một số nước lớn khó có thể có những phản ứng mạnh, trực tiếp gây nguy hại cho an ninh của Triều Tiên. Theo vov.vn.

Dấu hiệu tích cực trong cuộc chiến chống đói nghèo tại Ấn Độ

Theo các số liệu thống kê chính thức vừa được Chính phủ Ấn Độ công bố ngày 19/3, mức nghèo đói tại quốc gia này đã giảm xuống hơn 7% trong vòng 5 năm qua và trong giai đoạn 2009-2010, số lượng người nghèo chỉ còn chiếm gần 30% trong tổng số 1,2 tỷ dân Ấn Độ. Mặc dù tỷ lệ người nghèo đói đã giảm đáng kể song sự chênh lệch về mức sống vẫn là một thực trạng đáng lo ngại tại Ấn Độ, đặc biệt trong các tỉnh miền Đông – Bắc nước này.Theo Ủy ban kế hoạch của Ấn Độ, đơn vị chịu trách nhiệm tính toán mức nghèo đói bằng cách sử dụng một phương pháp mới dựa trên mức thu chi của các hộ gia đình, trong giai đoạn 2009-2010, 29,8% dân số nước này sống trong cảnh đói nghèo, thấp hơn so với tỷ lệ 37,2% ghi nhận vào giai đoạn 2004-2005.

Trong đó, tỷ lệ nghèo đói giảm xuống mạnh mẽ nhất tại khu vực nông thôn, từ 42% xuống còn 34%. Nhiều địa phương đã đạt được thành công đáng kể trong việc cải thiện mức sống cho người dân như Assam, Meghalaya, Mizoram và Nagaland. Các số liệu về mức nghèo đói vừa công bố sẽ được sử dụng làm cơ sở Chính phủ Ấn Độ thống nhất mức tiền trợ giúp cho người nghèo. Tất cả những người dân sống dưới ngưỡng đói nghèo sẽ được Chính phủ hỗ trợ lương thực và khí đốt để nấu ăn.Tháng 10 năm trước, Ủy ban kế hoạch của Ấn Độ đã gây chấn động dư luận khi thông báo rằng những người có mức lương hàng tháng ở mức 25 rupee (38 cent) trong khu vực nông thôn và 32 rupee (48 cent) tại thành phố không phải là những người nghèo và không được hưởng các khoản phúc lợi xã hội dành cho người nghèo. Đề xuất này được Thủ tướng Manmohan Singh phê duyệt và đã gây nên một làn sóng phản đối từ phía các nhà kinh tế, các nhà hoạt động xã hội cũng như trong nội bộ đảng Quốc đại cầm quyền. Điều đáng nói là trong khi Ấn Độ đang nỗ lực khẳng định vị thế của một nền kinh tế vững mạnh với số lượng tỷ phú tăng đáng kể thì vẫn còn có tới hàng trăm triệu người dân tiếp tục phải chịu cảnh thiếu lương thực, điện và không được tiếp cận với nước sạch và hợp vệ sinh. Các chuyên gia cho rằng trong năm qua, giá lương thực tăng đáng kể, thu nhập của người dân không theo kịp, đẩy nhiều gia đình vào tình cảnh càng nghèo đói hơn.Bên cạnh đó, mặc dù đạt được những tiến bộ nhất định song cho tới thời điểm hiện tại, Ấn Độ vẫn được biết đến như là một quốc gia có tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em và tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi tử vong cao nhất thế giới. Hải Lê (Theo AFP, AP).

Chiến lược của Mỹ tại Afghanistan - khó khăn tiếp nối khó khăn

Vụ lính Mỹ, ngày 11/3, xả súng vào hai làng Alokozai và Garrambai tại quận Panjwan, tỉnh Kandahar, Afghanistan, cướp đi sinh mạng của 16 thường dân vô tội đã thổi bùng lên ngọn lửa giận dữ trên khắp quốc gia Nam Á này. Vụ việc trên không chỉ tiếp túc khoét sâu thêm mối quan hệ vốn đã bị sứt mẻ giữa Kabul và Washington mà còn phần nào cản trở chiến lược mà Mỹ đang theo đuổi tại chiến trường Afghanistan. Từ hơn 10 năm về trước (2001), quân đội Mỹ đã đặt chân vào chiến trường Afghanistan dưới danh nghĩa “giải phóng” quốc gia Nam Á này khỏi chế độ Taliban và đưa Afghanistan quay trở lại con đường dân chủ. Tuy nhiên, đây chỉ là danh nghĩa tự xưng của quân đội Mỹ và trên thực tế, người dân Afghanistan lại chỉ xem họ như “một lực lượng quân đội chiếm đóng” tại quốc gia này. Bởi một lẽ, quân đội Mỹ và người dân Afghanistan hoàn toàn khác nhau về lối sống, truyền thống văn hóa-tôn giáo. Thậm chí nhiều người dân Afghanistan còn cho rằng, binh lính Mỹ không hề có thiện chí để thấu hiểu và tôn trọng tín ngưỡng tôn giáo của người nước này (đặc biệt sau vụ đốt kinh Koran tại căn cứ quân sự Bagram của Mỹở Afghanistan).

Cho dù kế hoạch thuyên chuyển binh lính từ chiến trường này sang chiến trường khác luôn được Mỹ thực hiện một cách đều đặn, song cũng vì thế mà nhiều người lại được điều động tới chiến trường Afghanistan vài lần. Cuộc chiến kéo dài tại chiến trường này đã khiến cho nhiều binh lính Mỹ bị mất tinh thần và thậm chí là bị trầm cảm. Đây là một trong số những nguyên nhân dẫn đến một loạt những vụ việc gây ảnh hưởng xấu tới mối quan hệ giữa quân đội Mỹ và nước sở tại như vụ lính Mỹ đốt kinh Koran; xúc phạm thi thể các phiến quân Taliban và mới đây nhất là vụ xả súng nhằm vào dân thường ở hai ngôi làng tại quận Panjwan… Ngay sau vụ việc trên, Tổng thống Mỹ Barack Obama, Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta và Ngoại trưởng Hillary Clinton đều đã lên tiếng xin lỗi về vụ việc kể trên và tuyên bố sẽ tiến hành điều tra kỹ lưỡng để đưa kẻ thủ ác ra xét xử. Kết quả điều tra cuối cùng của Mỹ cho thấy, vụ thảm sát trên do thượng sĩ Robert Bales, 38 tuổi, thực hiện độc lập, với động cơ cá nhân. Tuy nhiên, thông tin trên đã không thể xoa dịu được sự giận dữ của chính phủ và người dân Afghanistan khi Washington liên tục từ chối yêu cầu của Kabul về việc đưa binh lính này ra xét xử công khai. Theo lập luận của phía Washington thì binh lính Mỹ tại Afghanistan được hưởng quyền đặc cách về ngoại giao và không bị chi phối bởi luật pháp của Afghanistan. Về phần mình, Tổng thống Afghanistan cũng đã cáo buộc Lầu Năm góc không hợp tác đầy đủ trong công tác điều tra vụ thảm sát đẫm máu ngày 11/3. Theo cpv.org.vn.

Kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn những nguy cơ mất ổn định

Ngày 18/3, Giám đốc Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) cho biết, nền kinh tế thế giới đã thoát khỏi vòng nguy hiểm và kinh tế tại khu vực châu Âu, châu Mỹ đã có những dấu hiệu ổn định. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số nguy cơ gây ảnh hưởng đến sự ổn định này. Bà Christine Lagarde, Giám đốc IMF phát biểu trong một cuộc họp tại Bắc Kinh: Kinh tế thế giới đang trên đà phục hồi, nhưng vẫn còn rất nhiều việc phải làm và không được phép có những sai sót trong quản lý.Những quyết định được đưa ra trong giai đoạn khủng hoảng giờ đã có kết quả, các dấu hiệu phục hồi và ổn định kinh tế xuất hiện: Các chỉ số kinh tế lạc quan của Mỹ cùng châu Âu đã có những bước tiến quan trọng trong việc giải quyết khủng hoảng nợ công với những tiến triển mới tại Hy Lạp. Lời cảnh báo được đưa ra sau khi giá dầu thô Brent Biển Bắc lên 126 USD một thùng trong tuần trước, đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Các ngân hàng Mỹ cho hay giá dầu tăng lần này đã gần đến mức nguy hiểm. Nó đã đẩy chi phí năng lượng lên gần 9% GDP toàn cầu, là một trong những nguyên nhân khiến kinh tế thế giới rơi vào suy thoái. “Trong năm 2012, chúng tôi nghĩ rằng kinh tế thế giới sẽ không chịu nổi giá dầu trên 130 USD”. Nhiều chuyên gia phân tích đều thống nhất với nhận định trên…Bảo Ngọc trên cpv.org.vn.

Nước và an ninh lương thực

Cộng đồng quốc tế đã chọn ngày 22/3/2012 để kỷ niệm Ngày Nước thế giới lần thứ 19 với chủ đề “Nước và an ninh lương thực”, khẳng định vai trò mấu chốt của nguồn nước cũng như những bất trắc có thể xảy ra nếu nguồn tài nguyên quý giá này bị cạn kiệt. Ngày Nước thế giới là sáng kiến tại Hội nghị Liên hợp quốc về Môi trường và Phát triển (UNCED) tại Rio de Janeiro năm 1992. Kể từ năm 1993, Liên hợp quốc quyết định chọn ngày 22/3 hàng năm là Ngày Nước thế giới, với mong muốn kêu gọi sự quan tâm của toàn thế giới về các vấn đề liên quan đến tài nguyên nước và cùng nhau vận động ủng hộ, cũng như đưa ra các phương cách quản lý bền vững nguồn tài nguyên vô giá này. Mỗi năm, Liên hợp quốc đều chọn ra một “chủ đề” cho Ngày Nước thế giới, để thông qua các cuộc hội thảo, qua các phương tiện truyền thông, tuyên truyền và nâng cao nhận thức của người dân về những khía cạnh cụ thể có liên quan tới nguồn nước. Hoàn toàn có thể khẳng định rằng, nước chính là biểu hiện của sự sống. Vì thế, mỗi khi tìm ra dấu hiệu cho thấy có nước trên một hành tinh thì các nhà khoa học, thiên văn học đều rất lạc quan cho rằng, có thể có sự sống và sinh vật trên hành tinh đó. Khoa học và thực tế đều có thể chứng minh, trái đất này sẽ là một hành tinh "chết" nếu không có nước. Tuy nhiên, vào thời điểm hiện tại, tình trạng thiếu nước đang là một vấn nạn ngày càng trầm trọng của thế giới và loài người đang đứng trước những bất trắc khó lường, nếu nguồn tài nguyên vốn luôn được con người xem là dồi dào này bị cạn kiệt… Tác giả Hải Lê trên cpv.org.vn.

Đinh Lan tổng hợp