Lai Châu: Trên 150 thiếu nhi tiêu biểu đối thoại trực tiếp với đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND tỉnh năm 2026

Hội nghị được đồng chủ trì bởi: Đồng chí Hoàng Quốc Khánh - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh; đồng chí Vừ Thị Mai Dinh - Bí thư Tỉnh đoàn, đại biểu HĐND tỉnh; đồng chí Đào Xuân Huyên - Trưởng ban Văn hoá - Xã hội HĐND tỉnh và em Đào Hồng Vân - Chủ tịch Hội đồng trẻ em tỉnh.

Tham dự Hội nghị còn có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh; đại diện HĐND, UBND các xã, phường điểm; Văn phòng Plan vùng Lai Châu cùng 150 thành viên Hội đồng trẻ em tỉnh và thiếu nhi tiêu biểu…

Phát biểu khai mạc Hội nghị, đồng chí Hoàng Quốc Khánh - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh nhấn mạnh: Mỗi trẻ em đều có quyền được yêu thương, chăm sóc, học tập, vui chơi và bày tỏ ý kiến, tham gia vào các vấn đề liên quan đến mình theo đúng tinh thần của Luật Trẻ em. Những chia sẻ chân thành, trách nhiệm của các cháu chính là cơ sở thực tiễn quan trọng để Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách liên quan đến trẻ em trong thời gian tới. Đồng chí mong muốn các đại biểu thiếu nhi sẽ mạnh dạn, tự tin cất lên tiếng nói chân thực xuất phát từ đời sống hằng ngày.

Tại Hội nghị, Hội đồng trẻ em tỉnh đã trình bày Báo cáo khảo sát năm 2026 của Hội đồng trẻ em tỉnh Lai Châu đã thu thập được 28.204 phiếu hợp lệ từ thiếu nhi độ tuổi từ 6 đến 16 tuổi. Kết quả phản ánh rõ nét thực trạng ba nhóm vấn đề trọng tâm tại địa phương. Về đạo đức lối sống trong kỷ nguyên số, xu hướng trẻ em tiếp xúc với thiết bị số ngày càng tăng, trong đó có hơn 1.400 em sử dụng trên 3 giờ mỗi ngày và có tới 29,4% trẻ em có biểu hiện nghiện điện thoại. Quá trình sử dụng mạng ẩn chứa nhiều rủi ro khi có đến 48,5% các em gặp tin giả, 23,4% bị bắt nạt trực tuyến và 28,3% thiếu kỹ năng xử lý tình huống. 

Đối với công tác phòng chống đuối nước và tai nạn thương tích, có 26,4% trẻ em từng đối mặt với tình huống nguy hiểm này và 12,1% hoàn toàn không có kỹ năng bơi. Đáng lo ngại, vẫn còn 5,5% lựa chọn nhảy xuống cứu bạn dù thiếu kỹ năng hoặc có thái độ thờ ơ, quay phim khi chứng kiến sự cố. Về nạn tảo hôn, có tới 26,6% trẻ em chưa từng được nghe tuyên truyền và nhầm lẫn về độ tuổi kết hôn theo quy định của pháp luật. Có 68,6% ý kiến khẳng định tảo hôn buộc trẻ em phải nghỉ học. Qua đó, đa số thiếu nhi đề xuất cần đẩy mạnh giáo dục kỹ năng số an toàn, phổ cập bơi và tăng cường truyền thông tác hại tảo hôn đến phụ huynh.

Ngay sau đó, không khí hội trường trở nên sôi nổi với 15 câu hỏi trực tiếp từ các em thiếu nhi xoay quanh 3 chủ đề lớn: Giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho trẻ em trong kỷ nguyên số. Các em bày tỏ lo lắng về tình trạng bạo lực học đường, thuốc lá điện tử, vi phạm giao thông, vấn đề bảo mật thông tin cá nhân, bị lừa đảo hoặc bắt nạt trên không gian mạng, cũng như tình trạng thiếu sân chơi an toàn dẫn đến việc lệ thuộc vào điện thoại.

Về phòng, chống đuối nước, tai nạn thương tích: Đại biểu thiếu niên chia sẻ thực trạng trường học ven sông Nậm Na tiềm ẩn nhiều nguy cơ và đưa ra số liệu đáng báo động năm 2025 toàn tỉnh có 19 trẻ em đuối nước. Các em cũng đặt câu hỏi về trách nhiệm quản lý của cha mẹ và đề xuất tăng cường tập huấn kỹ năng thoát hiểm, sơ cứu sau vụ cháy thương tâm tại xã Lê Lợi.

Về thực trạng và giải pháp trong công tác phòng, chống tảo hôn: Đại diện trẻ em phản ánh thực tế số ca tảo hôn trong cộng đồng có thể cao hơn thống kê; các em chất vấn về giải pháp định hướng nghề nghiệp để thanh thiếu niên không bỏ học lập gia đình sớm, đồng thời đề nghị có các chính sách chăm sóc sức khỏe sinh sản, hỗ trợ học tập cho những trẻ em đã lỡ tảo hôn.

Đại diện lãnh đạo các Sở Giáo dục và Đào tạo, Công an tỉnh, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Sở Y tế, Sở Tư pháp, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã trực tiếp trả lời, giải đáp thấu đáo từng nhóm vấn đề thuộc thẩm quyền. Các sở, ngành đã đưa ra các giải pháp cụ thể như: Siết chặt kỷ cương học đường, đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác tư vấn tâm lý học đường tại tất cả các cấp học để kịp thời ngăn chặn bạo lực từ sớm; tăng cường phối hợp kiểm tra, xử lý nghiêm các hộ kinh doanh quanh trường học cố tình bán thuốc lá điện tử cho học sinh; đổi mới tuyên truyền an toàn giao thông qua các hình thức trực quan sinh động như tổ chức các "Phiên tòa giả định". 

Đồng thời, lực lượng an ninh mạng sẽ tăng cường kiểm soát, hướng dẫn trẻ em các kỹ năng nhận diện lừa đảo và tự bảo vệ thông tin cá nhân trên môi trường Internet; kiểm tra nghiêm các hàng quán quanh trường học; lắp đặt thêm biển cảnh báo nguy hiểm bằng tiếng dân tộc tại các lòng hồ thủy điện; triển khai mô hình học bơi thông minh; mở các lớp dạy nghề lưu động linh hoạt tại cộng đồng cho trẻ em đã tảo hôn và xử lý nghiêm khắc theo quy định pháp luật đối với những người lớn cố tình tổ chức, ép buộc hoặc thách cưới dẫn đến tảo hôn…

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Văn Hậu - Quản lý Plan International vùng Lai Châu bày tỏ niềm xúc động và đánh giá cao sự tự tin, bản lĩnh của các thành viên Hội đồng trẻ em khi mang đến diễn đàn những tâm tư, nguyện vọng rất thực tế, chính đáng. Đồng thời khẳng định: Tổ chức Plan International luôn hoạt động với sứ mệnh thúc đẩy quyền trẻ em và bình đẳng cho trẻ em gái. Để tiếp tục đồng hành cùng tỉnh, đại diện Tổ chức Plan International vùng Lai Châu đã đưa ra các cam kết và đề xuất cụ thể như: Plan International cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Lai Châu, hỗ trợ toàn diện cả về kỹ thuật lẫn nguồn lực để duy trì, nâng cao năng lực hoạt động của mô hình Hội đồng trẻ em tỉnh, đảm bảo đây là cầu nối vững chắc đưa tiếng nói từ các bản làng xa xôi đến với lãnh đạo các cấp. Tổ chức sẽ cùng phối hợp với các sở, ban, ngành triển khai các giải pháp sau Hội nghị, đặc biệt chú trọng bảo vệ trẻ em an toàn trên không gian mạng và giảm thiểu tai nạn thương tích. Đề xuất các cấp, các ngành quan tâm, tạo điều kiện nhân rộng các câu lạc bộ tại cộng đồng và học đường như mô hình "Thủ lĩnh của sự thay đổi", giúp học sinh vùng cao, đặc biệt là trẻ em gái, tự tin làm chủ cuộc sống và chủ động phòng ngừa nạn tảo hôn…

Phát biểu bế mạc và kết luận Hội nghị, đồng chí Hoàng Quốc Khánh biểu dương tinh thần trách nhiệm, tư duy phản biện sắc bén của các em thiếu nhi. Để công tác chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em đạt hiệu quả chiều sâu trong thời gian tới, đồng chí đề nghị: Đối với Đoàn ĐBQH và Thường trực HĐND tỉnh tiếp thu trọn vẹn các ý kiến; ghi nhận làm cơ sở thực tiễn quan trọng để giám sát, xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về trẻ em sát với thực tiễn địa phương. Đối với tổ chức Đoàn, Đội các cấp: Tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, phát huy hiệu quả mô hình Hội đồng trẻ em; thiết lập thêm nhiều diễn đàn để trẻ em tự tin bày tỏ chính kiến và hoàn thiện các kỹ năng sống.

Đối với các sở, ngành, theo chức năng nhiệm vụ tăng cường tư vấn tâm lý học đường; kiên quyết xử lý bạo lực học đường, thuốc lá điện tử; đổi mới tuyên truyền an toàn giao thông thông qua trực quan, phiên tòa giả định; khẩn trương rà soát quỹ đất, cắm thêm biển cảnh báo nguy hiểm, rào chắn tại khu vực sông suối, lòng hồ thủy điện; thúc đẩy hợp tác công - tư để xã hội hóa hệ thống bể bơi thông minh; tiếp tục triển khai quyết liệt Nghị quyết số 15-NQ/TU về xóa bỏ hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu; đưa điều khoản cấm tảo hôn vào Hương ước, Quy ước của bản; xử lý nghiêm khắc những người lớn đứng ra tổ chức, thách cưới đối với các trường hợp tảo hôn; phát huy tổng đài 111 và đường dây nóng 24/7 của tỉnh (02133.875.926) để tiếp nhận thông tin bảo vệ trẻ em; tăng cường truyền thông sức khỏe sinh sản vị thành niên bằng tiếng dân tộc tại các chợ phiên, nhà văn hóa bản…

Nhân dịp này, Ban Tổ chức Hội nghị đã trao tặng 50 suất quà ý nghĩa cho các thành viên Hội đồng trẻ em tỉnh nhằm động viên, khích lệ các em tiếp tục phấn đấu học giỏi, chăm ngoan và lan tỏa những giá trị tốt đẹp tới cộng đồng.